Gerlant: Kruidenrijk grasland in Salland, een toekomstperspectief

0237995_20220827111433.jpg
.

De stoom komt me soms de oren uit; al dat gezeik omtrent landbouw en iedereen die het maar beter denkt te weten in m’n mailbox. Toch denk ik dat we het samen moeten maken in deze agrarische streek en soms vind ik dan een mail waar ik bij moet grinniken en denk: ‘Maar dan krijg je hem ook!’

Ik was die dag bij een maaibalkdemonstratie in Heino. Christian van het lokale Heinose mechanisatiebedrijf had dat georganiseerd. Een maaibalk knipt, snijdt niet of beter gezegd: rukt het gewas er niet af. Wat je krijgt is een betere hergroei, de plant lijdt minder en is sneller weer groen. Een maaibalk is ook dat ding uit de stoere boerenverjaardagsverhalen van vader of opa over vroeger. “Wat een ondingen! Altijd verstopt, toen we één keer een cyclomaaier hadden konden we de hele wereld aan en wilden we nooit weer anders.” De cyclomaaier doet echter wat een gewone huis-tuin-en-keuken elektrische gazonmaaier ook doet. Hij slaat het gewas eraf en hoe stomper het mes, hoe meer witte, uitgedroogde banen in het gazon. Vooral als de zon er flink op schijnt. De vingerbalk van tegenwoordig is er een met twee messen. Dit ding reed met 12 km per uur en een klein beetje motortoeren rond. Alles op z’n weg tegenkomend afknippend tot aan molsbulten toe. Hij deed niet onder voor een cyclomaaier, bespaarde wel twee derde brandstof.
Van origine komen ze uit de berggebieden in zuid-Duitsland en de kruidenweides in de Alpen. Ook in Italië worden soortgelijke dingen gemaakt, maar dan kan je ze ook wel in China kopen. Verbaasd hoorde ik Christian uit over zijn motivatie dat ding naar Salland te halen. Gezien de tegenwoordige kruidenrijke graslanden en hoe moeilijk het is om die goed te houden, moet je toch eens verder kijken dan je neus lang is, zo was in het kort zijn antwoord. Dit was Duitse gründlichkeit. Exact waarom ik er op af kwam.

1001ha.nl

Een inwoner van Heeten stuurde de mail. Hij zag ze steeds meer bij hem in de buurt, kruidenrijke graslanden. Elders in het land zijn er volgens hem gemeenten die boeren helpen met subsidies om het dure zaad te betalen en Raalte deed dat niet. Wat ik daarvan vond? Waar hij waarschijnlijk op doelde staat op de site: 1001ha.nl. “Kruidenrijk grasland is beter voor klimaat, biodiversiteit en bodem dan monocultuur grasland. LTO Nederland en Urgenda slaan de handen ineen voor meer kruidenrijk grasland.” Een crowdfunding-initiatief waar naast particulieren ook enkele provincies en gemeenten aan meedoen. Zo kunnen melkveehouders een kruidenrijk grasmengsel aanschaffen met 150 euro korting per hectare voor maximaal drie hectare.

Gemeentehuis 

Ik heb de vraag in het gemeentehuis voorgelegd: doen jullie wel of niet mee aan het subsidiëren ervan? Een woordvoerder van wethouder Ben Nijboer liet na dagen wachten weten: “In de gemeente Raalte worden verschillende acties ondernomen om de biodiversiteit te versterken. Ook zien wij op veel landbouwpercelen dat randen worden ingezaaid met kruidenrijke mengsels. Dit wordt gedaan door particuliere grondeigenaren. De gemeente draagt hieraan financieel niet rechtstreeks bij. Wel worden projecten uitgevoerd waaraan de gemeente op een indirecte wijze bijdraagt, bijvoorbeeld via lokale organisaties die deel uitmaken van de werkgroep groene agenda. Daarnaast wordt door de gemeente Raalte op eigen terreinen ook ingezet op het versterken van de biodiversiteit (bijv. bepaalde bermen).” Ze voelen schijnbaar al nattigheid. Als je met zoveel meel in de mond een ja/nee vraag beantwoordt…

Zaaimachine

Ik volg de ontwikkelingen al jaren. Voor koeien is een mengsel van grassen en kruiden gezonder, kort samenvattend: ik verwachtte bijvoorbeeld meer verschillende soorten planten en insecten in het land tegen te komen. En dat het gewas beter tegen droogte kon, maar ook dat er minder (kunst)mest nodig zou zijn. In de praktijk blijkt dat nogal weerbarstig. Van alle kruiden die worden gezaaid, blijft eigenlijk alleen de (rode)klaver over. De rest sterft veelal af en dan blijf je dus duur aan het bijzaaien als boer en daar zit de clou. In gesprekken met diverse plantveredelaars kwam naar voren dat wij er wat betreft de Nederlandse omstandigheden niet echt een geschikte zaaimachine voor hebben. Ik heb ze ook in de wereld niet kunnen ontdekken.

Stuifzand

De inwoner van Heeten begon zijn schrijven met: “Hallo Gerlant, met interesse lees ik jouw commentaren op van alles en nog wat. Bedankt daar voor!” En hij verwacht nu waarschijnlijk van mij: “Nijboer, schaam je diep en ga die boeren financieel helpen!” Maar nee, laten we daar geen gemeenschapsgeld aan kwijt raken. De Heetenaar kan op 1001ha.nl een account voor Raalte aanmaken en anders wil Nijboer hem vast wel helpen naar voorbeeld van wat ze in Lochem/Laren hebben gedaan om de lokale boer te helpen zaad naar de zee te dragen. Stuifzand zal het nu waarschijnlijk zijn.

Landstede

Ik ben naar Christian gegaan en een gesprek over een landbouw in transitie volgde. Over veel van onze dorpsgenoten die geen idee meer hebben wat er op het platteland speelt. Mijn mailbox die volloopt met commentaren; het niet hebben van een goede zaaimachine voor de kruiden en dat we daar samen wel ideeën over hebben. De gezamenlijke wens om dat alles te verbinden willen. Maar ook: “We hebben de jeugd, we hebben de toekomst. We hebben in Salland de grootste technische landbouwschool uit oost Nederland en de meeste kennis van allemaal. Zo’n zaaimachine die kunnen we de innovatieve jeugd op Landstede toch zeker zelf wel laten maken!”

Het verhaal is simpel. Aanstaande zaterdag 17 september kan iedere Sallander van tien tot vier aan de LJ Costerstraat in Heino allerlei landbouwtechnieken en die maaibalk bekijken. Boer, burger en politicus en we hebben een verhaal over de landbouw en haar ontwikkelingen. Onze lokale zaaizaadhandelaren zoals Booijnk, Fakkert en Roeke kunnen nu zelf wel bedenken waar ze zaterdag moeten zijn met hun verhaal. Alleen Nijboer krijgt van ons een aparte uitnodiging. Voor hem hebben we een speciaal klusje bij Landstede te regelen, daar mag best wat gemeenschapsgeld achteraan.

Gerlant@regiobode.nl   

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.