Home / Opinie / Uitgesproken Lauk: Kerk weg

Uitgesproken Lauk: Kerk weg

Een van de meest opvallende zaken in 2021 is het enthousiasme waarmee de katholieke Sallandse dorpen inspelen op de komende sluiting van hun dorpskerken. Overal zijn originele en creatieve ideeën te horen voor een goede herbestemming van het straks lege kerkgebouw. Niet geheel verrassend is dat de meeste in de categorieën zorg, wonen en cultuur (of combinaties daarvan) vallen.

Verzet tegen de sluitingen is er niet meer, wel gelatenheid en acceptatie. Amper vier jaar geleden kreeg kardinaal Wim Eijk nog bergen kritiek toen hij voorspelde dat er rond 2030 nog maar tien tot vijftien kerken zouden zijn in het aartsbisdom Utrecht (ongeveer Overijssel, Gelderland en Utrecht). Veel (stil) verdriet is er bij met name de oudere generaties wel. De laatste dienst in de Pauluskerk in Raalte vorige maand was indrukwekkend; een tikje verdrietig, maar sfeervol en waardig.

Wat opvalt is de brede kloof tussen ratio en emotie als het gaat om het eigendom van een dorpskerk. In elk dorp klinkt het; het is onze kerk, gebouwd door vorige generaties en altijd onderhouden door de daarop volgende generaties waaronder de onze. Terwijl volgens het kadaster die kerken gewoon eigendom zijn van kerkbestuur c.q. bisdom.

De soms zakelijke houding van de kerk levert pittige kritiek op; waarom is zo’n kerkbestuur niet soepeler met de verkoopprijs? Die kritiek is begrijpelijk, maar niet helemaal terecht. De katholieke kerk realiseert zich dat het moeilijk wordt om komende jaren niet helemaal naar de rand van deze maatschappij verdreven te worden. Steeds minder kerken en kerkgangers, minder inkomsten, bepaald geen rooskleurige toekomst en dan is een flinke pot met geld door de verkoop van de kerken best handig. Misschien dat ooit de katholieke kindjes in Afrika en Zuid-Amerika geld gaan inzamelen om missionarissen naar missiegebied Nederland te sturen, wie zal het zeggen?

In Broekland hebben ze de prijsonderhandelingen in ieder geval origineel aangepakt; het kerkbestuur moet eigenlijk geld toegeven want er is achterstallig onderhoud, er zit asbest in het dak etc. Een sterk openingsbod…

Waar de protestante kerk, zeker in de Bible Belt zich goed handhaaft, is de toekomst van de katholieke kerk komende decennia onduidelijk. Terug naar het oude ‘Rijke Roomsche Leven’ of juist aanpassen aan de moderne tijd? Dat Viva Voce, het kerkkoor van de H. Kruisverheffing in Raalte, er afgelopen weekend na 39 jaar mee gestopt is door een combinatie van weinig nieuwe leden en onvrede over de conservatieve koers van het bisdom is een signaal welke kant het op lijkt te gaan.

Omdat we er nu middenin zitten, realiseren we ons amper dat dit historisch gezien een heel bijzondere tijd is. Sluiting van de kerk is in veel kerkdorpen de grootste verandering van de afgelopen 150 jaar. Over 20 of 30 jaar is er al weer een nieuwe generatie die geen idee heeft dat er in elk dorp ooit een parochiekerk was met alles wat daar bij hoorde. Deken, pastoor en kapelaan staan dan in het rijtje verdwenen beroepen net als melkboer, dorser, marskramer, kruidenier en videotheekhouder. Dopen, H. Communie, trouwen en uitvaarten in de eigen dorpskerk zijn dan iets van vroeger, van vorige generaties.

De overheid speelt er al op in; het begrip ‘kerkdorp’ is daar vervangen door dorp of het weinig zeggende ‘kern’, meestal vooraf gegaan door ‘actief’ of ‘levendig’. Maar als de kerk weg is, dan is de naam kerkdorp ook iets uit de geschiedenisboekjes.

Lees ook

Innovatieve stal van familie Bessembinder in Heeten in gebruik

HEETEN – De familie Bessembinder in Heeten neemt deze week haar gloednieuwe, innovatieve ‘Beter voor …

One comment

  1. Als de kerken ‘God’ nou eens naar de zijlijn zouden schuiven. Ook geen bidden en dat soort gedoe meer. Niet weg, maar aan de zijlijn, er niet mee te koop lopen.
    Maar in plaats daarvan ‘goeddoen’ zouden uitdragen, dan is de kans groot dat het bezoekers aantal weer wat groter wordt. Ik denk dat de kans van slagen aanwezig is, want met de huidige gebeurtenissen in de wereld is iedereen wel toe aan een goed gevoel. Dat kan best vanuit een kerk. Ik, als ongelovige, zou er in zo’n geval zeker een kijkje nemen.
    Als Corona het natuurlijk ooit weer toestaat.
    Voor de mugge(n)zifters, ja goeddoen is een ruim begrip en voor iedereen anders. Nuance hoort er derhalve bij.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.