Home / Algemeen / Boeren Lierderbroek kopen extra natuurgrond voor weidevogels

Boeren Lierderbroek kopen extra natuurgrond voor weidevogels

Bijna 30 hectare grond van Staatsbosbeheer aangekocht voor ‘landgoed zonder kasteel’

LIERDERHOLTHUIS – “Kijk, aan de overkant van de sloot met die hoog opschietende wilgenbosjes; dat is het land van Staatsbosbeheer dat we gekocht hebben. Die bosjes moeten straks helemaal plat als je het voor weidevogels geschikt wilt maken. Net zoals bij de afgevlakte slootkanten van ons. Schrijf maar op waarom we dat doen, want anders schrikt iedereen zich straks rot.”

Marcel Strijtveen (melkveehouder), Bertwin Elshof (pluimvee- en melkveehouder) en Gerrit Nieuwenhuis (melkveehouder), samen de ‘directie’ van Lierderbroek BV, weten waarover ze praten. De drie Sallandse boeren hebben met Lierderbroek BV, eigendom van negen boeren in de polder bij Lierderholthuis, al sinds 2010 ervaring met de bijna 50 hectare grond die ze toen kochten. Grond waarop de weidevogel centraal staat en niet het agrarische werk. Nu komt er dus 28 hectare natuurgrond bij, voor 330.000 euro gekocht van Staatsbosbeheer (SBB). Dit als onderdeel van een grote kavelruil met bijna 500 hectare natuurgrond in heel Salland. Natuur- en landschapsorganisaties (van Landschap Overijssel tot Staatsbosbeheer), regionale grondeigenaren (zoals Stichting IJssellandschap en landgoed Windesheim) en de provincie Overijssel waren daarbij betrokken. Het grootste deel van de nieuwe grond ligt naast de grond die in 2010 werd aangekocht. De aankoop van het nieuwe stuk grond van Staatsbosbeheer betekent dat twee boeren in het gebied zich kunnen aansluiten bij de huidige negen boeren/aandeelhouders van Lierderbroek BV. “Een bewuste keuze. We hebben altijd gezegd dat boeren in dit gebied zich moeten kunnen aansluiten. Nu is het moment om twee jonge boeren ook lid te maken.”
Het verhaal van de boeren is bekend. Rond 2004 schrokken zij (en veel anderen) van plannen voor ‘een robuuste verbindingszone’ tussen enerzijds de Veluwe en anderzijds de Sallandse Heuvelrug en het Vechtdal. Via die kilometer brede strook met veel nieuw te planten bomen, kon dan bijvoorbeeld het edelhert van Gelderland naar Overijssel migreren. Het zou echter een forse landschappelijke aantasting van de eeuwenoude open polder betekenen. Plus een bedreiging voor de weidevogels in dit gebied, een van de belangrijkste weidevogelgebieden van heel Overijssel. De negen boeren (en anderen) kwamen in verzet, kregen steun (ook financieel, van de toenmalige Overijsselse gedeputeerde Piet Jansen), kochten de 50 hectare zelf op en dat was in 2010 het begin van Lierderbroek BV. Nog steeds uniek in Nederland, deze eigen TBO (terreinbeherende organisatie) van boeren; “Juridisch gezien zijn we een landgoed. Maar dan zonder kasteel.”

Roofdieren

Afgelopen elf jaar hebben de boeren volgens eigen zeggen bewezen dat ze weten hoe ze een goed weidevogelgebied kunnen opbouwen en beheren. Afgeschuinde slootkanten, windmolentjes voor een hoog waterpeil, plas-drassen, mozaïekbeheer, aangepaste maaitijden en bemesting, de rij maatregelen is lang. Met succes, het aantal weidevogels groeide flink, de eerste zes jaar was er zelfs een verdubbeling van het aantal broedparen. Daarna kwam de klad er wat in door een groeiend aantal roofdieren. “Vossen, die zag je hier vroeger nooit in de polder. Ooievaars zijn er steeds meer, net als kraaien en buizerds. De steenmarter is hier ook al, net als de das een beschermde soort die gek is op eieren. Toon maar eens aan hoe schadelijk die zijn. Er loopt nu weer een onderzoek, maar het gaat om een goede balans tussen rovers en weidevogels. Dat betekent dus ook beheren als er te veel rovers komen. Predatie hoort erbij, maar dan 20 procent van de legsels, dat is natuurlijk. Nu is dat wel drie of vier keer meer”, zo weet Elshof, behalve boer ook jager.

‘Van alles niks’

De uitbreiding met de grond van Staatsbosbeheer is een uitdagende nieuwe stap. Het drietal is er van overtuigd dat zij het als boeren beter doen dan SBB. Positief over de werkwijze van die organisatie zijn de drie niet echt. Van alles niks en zeker niet consequent, zo klinkt het. “De ene keer maaiden ze alle wilgenstruiken, daarna lieten ze alles weer vijf jaar groeien. Waterpoelen lieten ze verlanden. Wilgen groeien gewoon door. Dat is niet goed voor weidevogels. En ze zijn er niet elke dag mee bezig. Wij als boeren die hier werken en wonen zien elke dag wat er gebeurt en wat er nodig is. Ook omdat we zo betrokken zijn. En nu de kennis en ervaring hebben. We kunnen als boer bovendien veel zelf doen en hebben het materieel daarvoor”, zo omschrijft Strijtveen het verschil met Staatsbosbeheer. De aandacht van die natuurorganisatie gaat ook veel meer uit naar grote Natura 20000-gebieden zoals de IJsseluiterwaarden, zo is hun gevoel.

Beheersvergoedingen

De extra grond heeft de boeren 330.000 euro gekost, de getaxeerde waarde als natuurgrond, hoe kunnen ze dat rendabel maken? Want het agrarisch gebruik van deze natuurgronden is minimaal (en volledig ondergeschikt aan de weidevogels), hoogstens dat er wat jonge koeien rond gaan lopen. “De beheersvergoedingen, zeg maar overheidssubsidies voor weidevogelbeheer, zijn de basis. En daarnaast vooral de combinatie met onze agrarische bedrijven. Dat levert veel voordelen op zoals extra punten voor het keurmerk Planet Proof. Die combinatie maakt dit zowel mogelijk als aantrekkelijk”, vertelt Nieuwenhuis. Strijtveen voegt toe: “We hebben ons hier de afgelopen elf jaar bewezen. Een flink deel van de destijds afgesloten lening is bijvoorbeeld afgelost. Dat was toen bij het Groenfonds. Ditmaal konden we terecht bij de Rabobank, die hebben er dus vertrouwen in. Het Groenfonds richt zich nu liever op wat meer risicovolle projecten zeg maar. Dat zijn wij niet meer.”

Tolpoortje

Dat het project financieel mede mogelijk is door subsidies, daar hebben de drie boeren geen probleem mee, integendeel. Via een opslag op melk, zoals bijvoorbeeld de Vogelbescherming wil, komt er maar heel weinig terug bij de boer, zo weet Strijtveen. Hij levert zelf al jaren Weide Weelde-melk aan de noordelijke supermarktketen Poiesz. “Dan praat je over een halve cent extra de liter of zo. Ik geloof niet dat weidevogelmelk met een meerprijs ooit serieus wordt. De consument wil dat gewoon niet betalen. Mensen denken dat alles wat wij hier doen gratis is. Elke dag staan er mensen met dure fotocamera’s weidevogels te fotograferen op de Gravenweg. Gratis en voor niks. Soms zou je een tolpoortje willen maken, maar het is een openbare weg. Als het dus niet uit de markt met een hogere prijs kan komen, zoals ik denk, dan moet het maar uit subsidies komen. Deze maatschappij wil heel graag weidevogels, dus dan moeten ze daar ook maar geld voor over hebben.”

Foto: Gerrit Nieuwenhuis, Bertwin Elshof en Marcel Strijtveen (vlnr) kopen namens de Lierderbroek BV 30 ha natuurgrond van Staatsbosbeheer (links van de sloot) voor weidevogels.

Lees ook

Jaarverslag: SallandWonen tevreden, maar ook zorgen over financiën

RAALTE – Corona of niet, SallandWonen heeft de belangrijkste projecten die gepland stonden voor het …

One comment

  1. Hopelijk gaat het werken zoals bedacht. Alle succes gewenst!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.