Home / Nieuws / Na ruim twee jaar werken is de HMS Victory bijna klaar

Na ruim twee jaar werken is de HMS Victory bijna klaar

RAALTE – Ruim twee jaar werkt Jan Kodden er al aan, maar nu is het einde in zicht; het schaalmodel van het legendarische oorlogsschip HMS (Her Majesty’s Ship) ‘Victory’ van de Engelse admiraal Nelson nadert zijn voltooiing. Nog een klein half jaar, zo schat de 70-jarige Raaltenaar zelf in die nu druk is met het complexe tuigage van de drie masten.

Daarmee is een flinke klus geklaard. Alleen al voor de onderkant van het schip moesten bijvoorbeeld 2600 kleine koperplaatjes stuk voor stuk passend en daarna met de hand op het hout van het model aangebracht worden. Elk klein kanonnetje (inclusief touwtjes, katrollen en rolpaard of affuit) bestaat al uit meer dan tien onderdelen. En dat dus ruim honderd keer, want zoveel geschut had deze tussen 1772 en in 1778 gebouwde driedekker. Voor die bouw waren toen zo’n 2500 enorme eiken en iepen van minstens een eeuw oud nodig.
Het oorlogsschip werd legendarisch na de Slag om Trafalgar in 1805 tussen de (zegevierende) Britse en de gecombineerde Frans-Spaanse vloten. Het imposante schip met zo’n achthonderd bemanningsleden is nog steeds te zien in het oudste droogdok ter wereld in Portsmouth. Het is zelfs nog officieel in dienst bij de Royal Navy en daarmee het oudste marineschip in actieve dienst ter wereld.
Op de tafel in de zitkamer van Jan Kodden staat nu dus een bijna voltooid schaalmodel van 1 op 72 van hoe het schip er twee eeuwen geleden uitzag te pronken. Geduld hebben en rustig blijven, dan is het volgens Jan allemaal heel relaxt werk. Al geeft hij toe ook wel eens kanonnetje plat geslagen te hebben als het even niet lukte. “Neem deze katrol waarvan het schip er dus honderden heeft. Minder dan een halve centimeter groot, maar dan moet er ook nog een touwtje door een gaatje van een millimeter. Met een speciale bril en een lampje op mijn hoofd ga ik dan aan de slag. Met wat lijm maak je dat touwtje hard en probeer je het er door heen te krijgen. Soms ben je dan zo een kwartier verder voordat het een keer lukt.”

Meestal goed

De opbouw moet ook exact in de goede volgorde gebeuren; van het onderste tot het bovenste dek bijvoorbeeld, daarna pas de masten en tuigage. De bovenste twee dekken kunnen niet even snel verwijderd worden om nog iets op het onderste dek te plaatsen. Het gaat dus stapje voor stapje en meestal goed. “Alleen bij de achterste mast is er iets fout gegaan. Die staat nu net uit het lood vergeleken met de twee andere masten.”
In totaal zit er ergens tussen de twee- en drieduizend uur werk in, zo schat de gepensioneerde Raaltenaar zelf in. Grote bouwtekeningen en een dik handboek met lange artikellijsten helpen hem. “Maar dat handboek is in het Engels met veel echte nautische scheepstermen. Soms moet je dus goed zoeken of nadenken. Google Translate maakt van ‘sanding’ het Nederlandse zanden, maar dat is dus schuren, zo ontdekte ik later.”

Kanonnen

Hoe komt hij eigenlijk aan deze speciale hobby? “Ik ben zeker geïnteresseerd in geschiedenis, maar niet speciaal de maritieme. Ik vind iets bouwen aan de hand van tekeningen gewoon prachtig. Ik ben zelf absoluut niet creatief, maar precies nabouwen, dat ligt me heel goed. Eigenlijk is het ooit al begonnen toen ik 24 jaar was. Bij het handballen, liep ik een hernia op en moest toen zes weken plat op bed liggen. Je moet dan toch wat. Ik was en ben geen echte tv-kijker, dus heb ik toen een model van een zweefvliegtuig van balsahout gemaakt. Best een rommeltje op het bed. Na mijn pensionering ben ik serieus verder gegaan. Je moet voor zoiets wel echt de tijd hebben. Ik heb eerst een Deens zeilfregat gebouwd. Dat staat hier ook nog steeds in de kamer. En nu dus de Victory die veel ingewikkelder is. Hoeveel onderdelen precies? Nooit geteld maar dat zijn er vele, vele duizenden. Of ik in Portsmouth ben wezen kijken naar het origineel? Nee en dat ben ik ook niet echt van plan. Misschien ooit als ik toevallig daar in de buurt ben. Ik vind het wel een indrukwekkend schip. Zo’n 700 tot 850 bemanningsleden in zo’n kleine ruimte, dat kun je je bijna niet voorstellen. En kanonnen die bij een salvo honderden kilo’s ijzer dwars door 60 centimeter dik eikenhout van andere schepen heen schoten. Onvoorstelbaar.”

Zeven Provinciën

De Raaltenaar is niet de enige die scheepsmodellen nabouwt, zelfs niet als het om deze HMS Victory gaat. “Op internet vind je hele fora met tientallen mensen in binnen- en buitenland die dit ook doen. Gek genoeg zijn er meer Duitsers dan Engelsen die voor dit schip gekozen hebben. Je zou dat andersom verwachten.”
En als het straks klaar is? “Dan ga ik kijken of ik De Zeven Provinciën van admiraal de Ruyter kan nabouwen. Dat lijkt me een hele mooie klus. Ik ben al bij de Bataviawerf geweest. Daar zou ooit een replica van dat schip worden gebouwd, maar die is nooit afgekomen.”
Hoe kijkt echtgenote Yvonne eigenlijk tegen zijn zo veel tijd vergende hobby aan? “Die heeft er geen enkel probleem mee. Zij ziet zelf meer in borduren. Dan zijn we dus allebei lekker urenlang bezig hier in de woonkamer. Ze heeft wel een keer de boegspriet afgebroken.” “Maar dat komt ook omdat het zo’n groot onhandig ding is natuurlijk,” reageert Yvonne nuchter.

Lees ook

‘Soms heb je als persoonlijk begeleider geduld nodig’

De appeltaarten van de Parabool al twintig jaar een begrip in Broekland BROEKLAND – Twintig …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.