Home / Sallandcentraal / Lauk: VOC

Lauk: VOC

Racisme staat volop in de belangstelling. De mix van massale protesten, coronamaatregelen en politieke voor- en afkeuren leverde veel gespreksstof op. Tenminste, in de media en in de grote steden, maar nauwelijks in de Sallandse dorpen. We hebben hier ook geen standbeelden van zeehelden of slavenhandelaren, alleen van de grote en de stoppelhaan, van uil, pony’s en otters, van de Barmhartige Samaritaan, de Bindster van roggeschoven en Tijl Uilenspiegel, maar dan ligt omver halen of bekladden niet meteen voor de hand.

Salland lijkt dan wat op het beroemde Gallische dorpje van Asterix. Zou er in Salland dan geen racisme en discriminatie zijn, zo ga je je afvragen. Het punt is natuurlijk dat we hier een vooral blanke samenleving hebben. Of wit zoals dat tegenwoordig heet. Met een goed geïntegreerde Turkse en Marokkaanse gemeenschap. Zo’n 65 nationaliteiten zijn er volgens de burgerlijke stand, dus dat wit is op zich al relatief. We hebben verder natuurlijk Fons van Gurchom, de ‘Zwarte Parel’ die zo’n belangrijke bijdrage aan het Nederlands amateurkampioenschap van Rohda Raalte had. En in Luttenberg is het vroegere schoolhoofd Henri Brookson van Sint Maarten nog steeds populair.

Toch valt het vrienden uit de Randstad die naar Ribs & Blues en Stöppelhaene komen, altijd op: ‘Het is hier zo relaxed’ en ‘het is hier zo wit’. Dat klopt, maar dat heeft niets te maken met een weigering op grond van huidskleur aan de festivalpoorten. De enige weigering die ik zelf meemaakte in Salland was bij de legendarische Molenbar. Alleen was dat op grond van mijn toen nog lange en blonde haar.

Ik begrijp inmiddels dat je racisme en discriminatie alleen kunt voelen als je niet wit bent, maar ook dat de geschiedenis herschreven moet worden. Te beginnen met het grote kwaad dat slavernij heet. Ergens heb ik daar moeite mee want geschiedenis moet je niet herschrijven; je moet ervan leren. Zeker, slavernij was een verschrikkelijk kwaad, maar is al 150 jaar geleden afgeschaft. In Europa tenminste. Het waren wel heel andere tijden. De VOC wordt vaak genoemd als kwade genius waar met slavenhandel verdiend werd ten koste van het leed van zwarte slaven, al was dat eigenlijk de West Indische Compagnie. Dat is echter een (triest) deel van een veel groter verhaal. Zoek je in de digitale VOC-archieven op ‘afkomstig uit Raalte’, dan krijg je ook andere dingen te zien.

Ik bekeek eens zo’n tien willekeurige mannen uit Raalte die in VOC-dienst rond 1740 naar Batavia afzeilden. Achter elke naam staat de datum van vertrek, hun schip en functie, gevolgd door een sterfdatum. Tussen die twee data zitten vier dagen tot maximaal twee jaar, daarna werd er ‘overleden’ genoteerd. Alle mensenlevens, zwart, geel of wit, waren toen heel goedkoop. Nu is het gelukkig ‘All lives matter’. Je kunt dat trouwens ook anders zien, zo merkte voorzitter Geert Hannink van de Historische Vereniging Raalte droog op toen we het hierover hadden: “Misschien zijn Sallanders gewoon niet van die goede zeelui…”

Lees ook

Gerlant: ‘In Overijssel doet iedereen mee’

Ze zijn zo’n beetje de meest ondergeschoven kindjes van Overijssel.  En ‘ze’, dat zijn de …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.