Home / Sallandcentraal / NK dorsen met stok en vlegel dit jaar tijdens Stöppelhaene

NK dorsen met stok en vlegel dit jaar tijdens Stöppelhaene

RAALTE – Dertien groepen uit het Noorden, Oosten en Midden van ons land doen vrijdag 30 augustus tijdens de Boerendag van Stöppelhaene mee aan het officiële Nederlands Kampioenschap Dorsen met Stok en Vlegel. Beter gezegd, stok óf vlegel want dat verschilt per deel van het land.

“In Salland werd van oudsher de kromme stok gebruikt om de korrels uit de rogge te krijgen. In bijvoorbeeld Onstwedde (GR) en Ede(GD) was dat de vlegel. Die bestaat uit twee stukken hout, met elkaar verbonden door een leertje. Dan is het een echte kunst om dat tweede stuk met de juiste kracht op het graan te slaan,” zo weet Theo Ogink uit Raalte.

Als lid van de landelijke werkgroep is Theo Ogink (veehouder in ruste) de medeorganisator van de titelstrijd dorsen in Raalte, waar hij ook de dertien groepen kort zal aankondigen. “Daarna moeten de mannen- en vrouwenteams (met elk drie leden) het doen met een eigen, meegebrachte ‘sprekkert’. De vijfkoppige jury met onder meer Ben Schoorlemmer uit Heeten kijkt daar ook naar; hoe legt die sprekkert het publiek uit wat er precies gebeurt? Daarnaast zijn er veel andere zaken waarop door de jury gelet wordt. Het ritme van het dorsen is erg belangrijk. Hoe leeg zijn de aren na het dorsen, hoe gaat het keren en omleggen van de rogge, lukt het binnen de gestelde tijd?

Elkaar of elkaars stok of vlegel raken, levert minpunten op. Dat kan ook gelden voor de kleding van de dorsers. Bij een andere wedstrijd ging een van de dorsers op de knieën zitten. Hij droeg klompen en door dat knielen zag je aan zijn sokken dat hij, zeg maar muizen in de kast had. Daar heeft de jury wel iets van gezegd.

De traditionele Boerendag van de Stöppelhaene lijkt het ideale decor voor dit kampioenschap dat al vaker in Raalte is gehouden. Ik weet dat het een keer in de jaren ‘90 op de Oude Markt was. En in 2011 toen ’s middags door een storm de kraampjes weg waaiden. We zitten nu midden op de Domineeskamp bij de Boerendag, mooi voor het publiek.

Onder de deelnemers op 30 augustus zit ook een Raalter team. Met Johan Achterhoek, Anton Lorkeers, Bertus Kogelman en reserve Antoon Holterman. Hun sprekkert is Jos Westendorp. Vorig jaar werden ze Nederlands kampioen, dus zijn ze nu zeker een serieuze kanshebber. Aan de andere kant wisselt het elk jaar. Iedereen gunt het ook een ander team, de sfeer is altijd erg goed, maar iedereen wil ook graag winnen.

Het handmatig dorsen van granen is al een kleine eeuw geschiedenis. Dorsmachines hebben dat hele zware handwerk lang geleden overgenomen. Mijn opa had al een dorsmachine, zo herinner ik me, dat was net na de oorlog. Als kind herinner ik me nog de gebroeders Brinkhuis die tijdens Stöppelhaene een demonstratie gaven van hun vaardigheid. Waarna de burgemeester, pastoor en dominee het overnamen. Dat laatste gebeurt tot op de dag van vandaag.

Ik vind het mooi om zo’n oud vak of oude vaardigheid in herinnering te houden, al zal er waarschijnlijk niemand meer leven die het ooit nog beroepsmatig heeft gedaan. We zijn ook altijd op zoek naar nieuwe deelnemers want soms stoppen er dorsers. Ik hoop een relatief jonge groep in Ramele nog eens over te halen. Met een andere groep uit Friesland gaan we praten over deelname volgend jaar. Dit jaar zitten we in Raalte vol met dertien groepen. De mannen krijgen zestien garven om te dorsen, de vrouwen twaalf. Dit NK kan daardoor nog toe met één dorsvloer. Met meer teams heb je twee vloeren nodig met meer wedstrijden. Dat hebben we ooit gedaan in Wierden maar dan merk je meteen hoe zwaar dit dorsen eigenlijk is. De hersteltijd tussen de wedstrijden was eigenlijk te kort.”

De deelnemers worden vrijdag 30 augustus om 8.30 uur in de praalwagentent op het Stoppelveld (Domineeskamp) ontvangen met koffie en krentenstoete. Om 9.00 uur gaat de eerste mannengroep aan de slag. Rond 15.30 uur is de laatste klap, waarna om 16.00 uur de prijsuitreiking is door de Sallandse Boer en de Oogstkoningin met haar hofdames.

Foto: Stöppelhaene
Tekst: Lauk Bouhuijzen

Lees ook

Raalte kleurt oranje tijdens campagne tegen geweld tegen vrouwen

RAALTE – Tussen 25 november en 10 december worden in het kader van de campagne …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.