Home / Sallandcentraal / Een Noord- Amerikaanse plant op het Zuthemer zand

Een Noord- Amerikaanse plant op het Zuthemer zand

Zorgen om Sorghum

LAAG ZUTHEM- Al dagen zijn ze bezig, van ‘s morgens vroeg totdat het zinderend warm is. Onkruid trekken en wieden in een ‘sorghum’ perceel, bij de ingang aan de Heinose kant van het dorp; Daan, Ian, Bas, Esther, Rens en Boaz. Sorghum is een vrij nieuw gewas in Nederland dat qua groeiwijze en teelt lijkt op mais en wordt geteeld als koeienvoer. Het nadeel: Het is een gras. Bespuiting met conventionele middelen zoals in mais is niet mogelijk. Het schoffelen met de trekker is niet afdoende en daarom zijn zij nu bezig met dit ouderwetse handwerk. Het perceel is onderdeel van Erve Slendebroek, de zuivelboerderij aan de Zwolse kant van het dorp.

Ze beginnen elke morgen om 06.30 uur en werken door tot ze nog net niet omvallen van de warmte. Het grootste probleem is de ‘Melde’ beter bekend in Salland als de ‘Luzemelle’. Dit onkruid groeit harder dan sorghum en overwoekert de rest. Ze zijn begonnen met het eruit trekken maar nu knippen ze het af met een snoeischaar. De stammen zijn zo groot geworden dat je dan ook de sorghum planten eruit trekt. ‘s Middags liggen ze bij een van de vrienden in het zwembad of gaan naar de Wijthmenerplas. “Dan wil je hier echt niet zijn”, zegt Ian. Op het moment dat het onkruid weg is, kan de sorghum verder groeien en wanneer de plant groot genoeg is verstikt het zelf het onkruid.

Dat de Nederlanders dát niet kennen…

Oorspronkelijk komt het gewas uit Noord Amerika, weet Daan. Het verwijderen van het onkruid zou makkelijker moeten kunnen. Samen met zijn vader heeft hij familie in Canada geraadpleegd. Dat zorgde voor nog al wat hilariteit aan de andere kant van de oceaan, vooral toen ze de foto’s zagen. Mechanisch schoffelen doen ze daar ook, maar daarna gaan ze er met een zogenaamde ‘wick weeder’ overheen, een herbicide applicator. Een pijp gevuld met bestrijdingsmiddel waar een soort spons omheen zit. Deze pijp monteren ze aan een trekker of quad op een hoogte zodat het de sorghum niet raakt, maar de daarbovenuit komende onkruiden wel. De spons laat dan een klein beetje middel los als het kruid er aan raakt. Hierdoor sterft het en groeit het gewas verder. Dat de Nederlanders dát niet kenden en dat het apparaat ook niet in Nederland verkrijgbaar was, vonden ze daar maar raar.
“Sorghum heeft een aantal voordelen ten opzichte van maisteelt”, vertelt Jaco Visscher, die samen met Roelien deze boerderij runt. “Het perceel staat bekend als zeer nat en slecht waterdoorlatend. Veertig jaar geleden heeft de toenmalige eigenaar samen met het waterschap, in een poging om het minder nat te krijgen, het een halve meter opgehoogd met bagger uit de naast gelegen wetering. Het probleem is echter de waterdoorlatendheid naar de ondergrond.

Passend in de transitie naar kringlooplandbouw

Sorghum kan beter tegen droogte. Er is bijvoorbeeld circa 25% minder water nodig dan bij mais, doordat het dieper en intensiever wortelt, maar ook omdat het minder water nodig heeft per kilogram droge stof. Het gewas kan in droge perioden de bloei en korrelzetting uitstellen, waardoor ook in droge jaren voldoende voederwaarde kan worden bereikt. Door gerichte veredeling op afrijping zijn er sinds kort nieuwe rassen beschikbaar, die onder Nederlandse omstandigheden kunnen worden geteeld voor een snijmaisachtig product met zetmeel. Het geeft ten opzichte van mais een gunstiger vetzuurverhouding in de melk; meer onverzadigde vetzuren zoals omega drie. En het is ook te gebruiken als vervanger van tarwe, het is glutenvrij en je kan er zelfs brood van bakken.
Het gewas past ook in de transitie naar kringlooplandbouw omdat in het rantsoen geen eiwitaanvulling nodig is van bijvoorbeeld sojaschroot. Het nadeel is dus de onkruidbestrijding maar daar hebben de zes jonge Zuthemers de schouders onder gegooid.

“Geef mij die 3,29 euro maar zo in de hand…”

“Het is wel jammer dat ik het enige meisje ben”, zegt Esther terwijl we een poosje met ze opwerken. Dat geeft gesprekstof onder elkaar. Rens vindt het zo ook wel gezellig, maar Ian begrijpt haar wel. Als Jaco tegen tienen het melken en voeren klaar heeft en met zelfgemaakte melkproducten verkoeling komt brengen verzucht Bas: “Daar komt de man met de allerlekkerste chocolademelk van de hele wereld aan. Daar doe ik het voor.” Maar de anderen protesteren. Ze gaan toch voor het geld, daarna pas het drinken en de sorghum. Jaco heeft voor de financiële kant, Erna Mulder uit Heino benaderd. Zij heeft een agrarisch-detacheringsbureau in de polder en de jongelui hebben zich daar in moeten schrijven. “Wat een gedoe zegt Boaz, geef mij die 3.29 (netto volgens de agrarische cao voor vijftienjarigen) maar zo in de hand.” Als we opmerken dat er nog belasting en dergelijke over heen komt en Jaco misschien wel vijf euro per uur moet betalen, verbazen de pubers zich over hoe het systeem werkt. Voordat ze het weten is er al weer een half uur voorbij. Voor de foto moet eerst Esthers haar los. De paardenstaart eruit en dan begrijpen we wel waarom ze graag nog een meisje er bij zou willen hebben. De heren geven de benodigde commentaren en op het moment zelf zijn ze niet van plan om tijdens het fotomoment, als rolmodel te fungeren.
Jaco is blij met de hulp. En over de kosten? “Ik moet nog zien wat het allemaal kost. Duizend euro? Ik weet het niet, maar wat kost conventioneel spuiten zoals in mais? Dan was ik ook een honderd of zeven kwijt geweest.” Het is het werk wat je ermee hebt en dan bij deze warmte, naast al het andere extra werk wat je hebt in deze warme dagen, om het vee goed te verzorgen. Hij hoopt maar dat het helpt om de waterdoorlatendheid van de bodem te verbeteren. “Dan is al deze moeite niet voor niks geweest.”

Lees ook

Agrio-onderzoek wijst uit: boerensteun voor CDA en VVD brokkelt af

REGIO – Volgens een onderzoek van Agrio Uitgeverij lopen boeren  weg bij het CDA en …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.