Home / Sallandcentraal / Gerlant: Zembla over LTO over Zembla over gewasbeschermingsmiddelen

Gerlant: Zembla over LTO over Zembla over gewasbeschermingsmiddelen

“Goedemiddag, u spreekt met Ton van der Ham van Zembla. Spreek ik met mijnheer Zielman?” Met wie zegt u? Hij herhaalt zijn naam en ik moet heel snel schakelen. Ik zit na een paar dagen griep net eventjes tien minuten in het zonnetje in de tuin.

“U reageert op Twitter op een collegajournalist van Boerderij”, vervolgt hij. “En daar zegt u nog al wat.”

De collega zei het volgende. “Zembla over LTO over Zembla over gewasbeschermingsmiddelen.” De titel van het stuk: ZEMBLA analyseert dubieuze factcheck van boerenorganisatie LTO.

“Het is een hele kluif om het hele verhaal te lezen”, vervolgt ze. “ZEMBLA gaat in op de kritiek van LTO en toont transparantie over hoe hun uitzending tot stand is gekomen. Welke afwegingen ze daar gemaakt hebben en hoe de communicatie met boeren en LTO ging.”

De laatste alinea: “Wij nemen geen stelling, wij onderzoeken en geven de feiten weer. Op basis van hoor en wederhoor. Wij laten in onze uitzending zien dat de spanningen tussen boeren en burgers steeds verder toenemen, onder meer omdat de overheid weigert echt in te grijpen.”

En een vernietigende laatste zin. “Volgens de LTO is de oorzaak van de spanningen eerder de ‘eenzijdige en gekleurde manier’ waarop ZEMBLA bericht. Tja. Zo kun je er ook naar kijken; als we er niet over praten, bestaat het niet.”

“Maar wie gaat er nu factchecken?”, vraag ik haar. “Jij of ik? Of samen? Het is maar net welke bril je op hebt en wat je als feit of fabel recht of krom praat. Ik kan hier ook gaten in schieten. Factcheck, het woord van 2019 in journalistiek, maar ik geef er niks meer om.”

Zembla: “Wij laten in onze uitzending zien dat de spanningen tussen boeren en burgers steeds verder toenemen”, maar dan vervolgen ze met “onder meer omdat de overheid weigert echt in te grijpen.” En daar gaan ze verschrikkelijk nat. Het verbaast mij dat Ton mij belt. Mijn tweet is nog geen vijf minuten geleden. Ik merk dat hij geïrriteerd is. Als ik hem vraag naar de achtergrondgeluiden komt er “ik ben brandhout aan het stapelen”. Als hij dat zegt herken ik het geluid, het knalt erover, weet ik ook dat dit niet het beste moment is voor een eerlijk gesprek.

“Heeft u de vier A4tjes doorgelezen? Heeft u de uitzending gezien? Ik heb mijn hele ziel en zaligheid daar in gelegd en dan zegt u dit.” Ik heb het lange epistel door gescand voordat ik reageerde op de collega. Het telefoongesprek gaat over de rol van media. Nu.nl, wat volgens mij een aanslag op de democratie pleegt door reacties over klimaatontkenners te verbieden. Hij haalt Trump erbij, maar daar is volgens mij ook wat van te zeggen en dat geeft hij toe.

Ik ben niet scherp, heb griep. Hij is verontwaardigd. Het gesprek is niet onprettig maar heeft op dat moment geen zin. Dat ik ook zeker gaten in het LTO-verhaal kan schieten bevalt hem wel. “App mij je email door”, zeg ik. “Dan reageer ik morgen op inhoud.”

Ik kijk al jaren geen tv meer, afgeknapt op de doorzichtigheid van de formats. Zij moeten ‘kijkcijfers halen’ net als de kranten tegenwoordig. De interactie, de klikken verkopen de reclame. Ik haal mijn info van YouTube, wereldwijd. De echte verhalen en niet op een snelle manier in elkaar gezet, op het internet ben ik op zoek naar het grotere plaatje.

Landbouwgif in babyluiers
Ik worstel mij door de uitzending van Zembla heen. Het begint al bij de voice-over. De toon is er een die emotie moet oproepen. Na een minuut of tien steiger ik bij de toonzetting van de vragensteller. Aan alles merk je dat het heel verschrikkelijk is. De man is niet onafhankelijk, maar brengt zijn eigen mening mee. Niet erg, maar erken dat dan.

Er wordt meerdere malen “hoge concentraties” genoemd. Hoe hoog weet niemand, dat antwoord kwam niet. Wat is hoog, ten opzichte van wat? Het klonk dramatisch, maar tegelijkertijd nietszeggend. Bij de aftiteling, presentatie en regie: Ton van der Ham, realiseer ik mij dat het dus nog erger wordt dan wat ik bij het plaatsen van de tweet al dacht. Zijn hele ziel en zaligheid ligt hier in, zei hij.

Ik begin met frisse tegenzin de vier A4tjes factcheck kritisch door te nemen. Waar zal ik een schieten vraag ik mij af? Ik mis het grotere plaatje. De verklaring van de bollentelers uit Westerveld enkele dagen na de presentatie van dat onderzoek van het burgerinitiatief Meten = Weten. “Er zijn 57 stoffen gevonden op verschillende meetlocaties, maar slechts 9 hiervan worden landbouwbreed gebruikt, waaronder ook in de lelieteelt.” 48 giftige stoffen die er dus ook gevonden zijn gaat hij aan voorbij. Wie verspreiden die?

De overheid die weigert echt in te grijpen. Zou hij het FAO rapport (Food and Agriculture Organization of the United Nations) over de bevolkingsgroei en de daarbij behorende transitie in de landbouw kennen? Ook weten dat wij voorlopig nog even helemaal niet zonder dat spul kunnen?

Hij focust zich op die ene teelt, die paar stoffen die in de brede maatschappij gebruikt worden, blaast dat heel groot op met een baby in een luier voor de interactiecijfers en het zijn de boeren die het gedaan hebben. Geen wonder dat de kloof tussen burger en boer groter wordt.

Het mailadres komt niet. De drie A4tjes die ik voor hem geschreven heb, gaten schietend in de factcheck van zijn eigen feiten, die vernietig ik. Ik overdenk ons gesprek nog eens. Het is geen beroerde vent, hij bedoelt het wel goed denk ik, maar het komt er een beetje rottig uit. Het ergste is nog: deze uitzending geeft bij ons in Salland ook weer gezeik.

Dan herinner ik me zijn uitspraak: “Ik zit zelf niet op Twitter, de redactie attendeerde mij hier op”. Ik realiseer mij dat zijn redactie de regisseur wat vertellen wil. Hij krijgt deze column in de app. Wat het bijgevoegd commentaar gaat zijn? “Je programma klopt geen donder van, collega.”

gerlant@regiobode.nl

Lees ook

Alle teams SC Wesepe gesponsord

WESEPE – Voor het eerst in de geschiedenis van SC Wesepe zijn alle teams van …

8 comments

  1. Op zich goed dat dit soort gepolariseerde discussies op basis van feiten zouden worden gevoerd, maar er lijkt zelden iemand te zijn die zich laat overtuigen. Blijf het zelf wel bijzonder vinden dat wij, bij de huidige grondschaarste, bloembollen voor Japan etc. verbouwen.

  2. Dat zal het ongetwijfeld zijn. Maar vreemd vind ik het wel.

  3. Net zo raar als dat er hier mensen met een Japanse auto rondrijden?

  4. In de gevallen wanneer het niet om voedingsmiddelen gaat, mag er best kritischer naar de bestrijdingsmiddelen gekeken worden wat mij betreft. De telers zullen daar anders over denken, maar ik vind 3S’ opmerking over de bloembollen ook bijzonder (voor de muggenzifters: niet de opmerking, maar de inhoud ervan). Maar het gaat helaas om de knikkers, zoals bijna altijd.

  5. Wat zijn de alternatieven?
    Kun je bijvoorbeeld naast geen lelies verbouwen ook een ruime wisselteelt toepassen
    om de ziektedruk te verminderen? Wordt dit ook toegepast?
    Voor veel gewassen helpt dit, bijvoorbeeld voor aardappelen.

    Of levert dat minder op/te weinig op?

  6. 3S heeft op zich wel een punt. We zijn agv de groeiende wereldbevolking steeds meer grond nodig voor bebouwing, landbouw (voedselproductie )biomassa. Dit gaat ten koste van natuur die oa onze co2 uitstoot moet vastleggen. Allemaal nuttige toepassingen voor grond. Echter lelieteelt is t.o.v. die toepassingen een stuk minder nuttig, zeker met als er zoveel milieukundige nadelen aanzitten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.