Home / Sallandcentraal / Katholiek Wijhe viert 150-jarig bestaan
.

Katholiek Wijhe viert 150-jarig bestaan

‘Voorgangers komen en gaan, maar deze geloofsgemeenschap blijft bestaan’

WIJHE – “We willen laten zien dat deze katholieke kerkgemeenschap in Wijhe bijzonder is. We zijn blij dat we onze waarden kunnen tonen en dat we het geloof samen vieren. En ook dat we twee historische kerkgebouwen in Wijhe en de Boerhaar in stand weten te houden.” Thom Letteboer is de bevlogen voorzitter van de commissie die komende maanden een uitgebreid programma heeft opgesteld omdat het 150 jaar geleden is dat Wijhe weer een katholieke parochie kreeg.

Tijdens de Reformatie werd het katholieke geloof, dat al sinds de Middeleeuwen in het dorp aan de IJssel aanwezig was, het zwijgen opgelegd. Katholieken moesten genoegen nemen met katholieke priesters die vanuit Deventer en Zwolle in het geheim Wijhe bezochten. Uiteindelijk moest het katholieke deel van Wijhe 200 jaar wachten totdat op 17 maart 1869 Mgr. Schaepman, de aartsbisschop van Utrecht (de in Zwolle geboren neef van de Twentse priester-politicus Herman Schaepman) de leden van de Wijhese voorbereidingscommissie officieel benoemde tot kerkbestuur van de nieuwe parochie.
Op 6 april 1869 werd Engelbertus Brugman uit Arnhem tot bouwpastoor benoemd. De nieuwe Sallandse parochie telde toen 410 zielen, waarvan velen meehielpen aan de bouw van de nieuwe kerk aan de Stationsstraat aan de rand van het toenmalige dorp. Op 22 december 1870 werd de kerk ‘Onze Lieve Vrouw Onbevlekt Ontvangen’ ingewijd. Pastoor Brugman bleef daarna tot 1912, zo weet Letteboer die enkele jaren geleden een boek schreef over de katholieke geschiedenis van Wijhe. “Die bouwpastoor had namelijk flink wat geld en betaalde zelf de pastorie. Toen hij ouder en een tikje eigenaardig werd, zal ik maar zeggen, konden ze hem eerst niet uit die pastorie krijgen. Want die was van hem. Pas later werd hij naar een gesticht in Harderwijk gebracht waar hij kort daarna overleed.”

Verbinding

Architect van de zogenaamde eenbeukige kruiskerk, opgetrokken in rode baksteen onder een samengesteld zadeldak met dakruiters en leien in Maasdekking, was de Duitse architect Hugo Schneider, terzijde gestaan door Gerard te Riele uit Deventer. De Wijhese kerk is een rijksmonument ‘als exponent van de bouwexplosie van katholieke kerken en pastorieën na het herstel van de Bisschoppelijke hiërarchie in 1853, vanwege de neo-Hollandse renaissance bouwstijl met neogotische elementen’ zoals de officiële motivatie luidt.
Vergeleken met de eerste 100 jaar is er de afgelopen decennia veel veranderd. Kerken werden ook in Wijhe leger, er kwamen minder priesters. “Je merkt dat er nu een heel andere inslag is dan vroeger. In deze geloofsgemeenschap gaat het veel meer om het zoeken van de verbinding met elkaar. We vieren ons geloof en zoeken de ontmoeting. Koffie na de viering, ziekenbezoek, ontmoetingsdagen, allemaal activiteiten waarbij we vieren dat we samen deze geloofsgemeenschap zijn”, zo ziet Rikie Nijkamp, secretaris en alleskunner van het jubileum comité, dat. “Voorgangers komen en gaan”, merkt Letteboer op, “maar deze geloofsgemeenschap blijft. Hier voelen we ons een en voel je je sterk staan omdat je samen gelooft.”

Engelbertus

De naam Engelbertus voor de op 1 juli 2015 samengevoegde parochies van Wijhe en de Boerhaar werd bewust gekozen. De Wijhese pater Engelbertus van Vilsteren was de spil van een geheim netwerk toen tijdens de Reformatie het katholieke geloof verboden was. De tweede Engelbertus was bouwpastoor Engelbertus Brugman uit Arnhem en de derde Engelbert was de in 1935 op de Boerhaar geboren Hein van Vilsteren. Als missionaris werd hij op de Filippijnen vermoord op 16 januari 1973.
De zondagse diensten worden tegenwoordig drie keer per maand in Wijhe en een of twee keer per maand op de Boerhaar gehouden, maar daar zijn ook de kerkelijke hoogtijvieringen. “Dat was een compromis. Doe je dat om en om, dan blijft iedereen alleen om de week naar de eigen kerk gaan. Terwijl je elkaar hard nodig hebt, beide gemeenschappen worden kleiner, maar kerkgangers zijn natuurlijk heel erg gehecht aan de eigen kerk. Dat elkaar nodig hebben, geldt wat mij betreft ook richting de protestantse kerken. Je moet elkaar ontmoeten, dan merk je vanzelf de verbondenheid met elkaar. De overeenkomsten zijn veel groter dan de verschillen”, zo mijmert Letteboer.

Bomen

De geloofsgemeenschap in Wijhe en de Boerhaar is onderdeel van de Lebuïnusparochie in Deventer. “Of dat in de toekomst zo blijft, weet ik niet. Er zullen nog wel meer veranderingen komen omdat kerken sluiten. Persoonlijk denk ik dat we beter bij de parochie H. Kruis in Raalte kunnen gaan horen. Een mooie kerk, ook nog een basiliek die ze in Deventer niet hebben, en voor mijn gevoel met een dorpsere sfeer dan in Deventer.”
De keus voor het planten van twee bomen achter de kerk zondag 17 maart is een symbolische start van de herdenkingsactiviteiten. “Bomen staan voor een soort verbinding tussen hemel en aarde. We hopen natuurlijk dat ze groeien en vrucht dragen als blijvende herinnering aan 150 jaar katholieke gemeenschap in Wijhe.”

De festiviteiten beginnen op zondag 17 maart. Na de Eucharistieviering van 9.00 uur plant pastoor/vicaris Cornelissen twee bomen in de parochietuin (rond 10.00 uur). Dit uiteraard ter herinnering aan het jubileum. Na afloop is er koffie en cake in het Klankbord.
Op dinsdag 19 maart en donderdag 4 april volgen twee fotovertoningen over 150 jaar RK Wijhe. De eerste is om 20.00 uur in het Klankbord aan de Stationsweg 9; de tweede om 14.30 uur in het Weijtendaal. Belangstellenden kunnen zich tot drie dagen van tevoren aanmelden via Thom.letteboer@icloud.com of 06-47268707.
Vrijdagavond 14 juni staat er in samenwerking met het Jongerenpastoraat een escaperoom-avond en een ‘parochiehelden-speurtocht’ op het programma. In het dorp worden er ‘vossen’ uitgezet, die de werkgroepen uit de parochie moeten uitbeelden.
Zaterdagavond 13 juli volgt een parochieavond. Voor en in de kerk zijn allerlei voordrachten, gedichten en optredens. Uiteraard doen de koren van Engelbert mee. Ook zullen FITIS en de Wijhese Harmonie een optreden verzorgen. De avond duurt van 19.30 tot 22.00 uur (met uitloop naar 24.00 uur).
Op zondagochtend 14 juli komt Kardinaal Eijk speciaal voor de Plechtige Heilige Mis naar Wijhe. Aanvang is om 10.00 uur. Na afloop is er een brunch.
Zaterdag 14 september en zondag 15 september, tijdens de Monumentendagen, wordt er extra aandacht besteed aan de glas-in-loodramen in de kerk. Daarnaast zullen plaatselijke organisten het orgel bespelen.
De festiviteiten worden op dinsdag 12 november afgesloten met een presentatie over de Acht Zaligheden.

Foto: Thom Letteboer en Rikie Nijkamp van het jubileum comité weten al waar 17 maart de bomen worden geplant als symbool van 150 jaar katholieke parochie in Wijhe. Inzet; Bouwpastoor Engelbertus Brugman die na 1870 ruim 40 jaar in Wijhe actief bleef.

Lees ook

Raalte gaat fietsers in centrum aanpakken

RAALTE – Met de fiets de korte route nemen via het centrum van Raalte of …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.