Home / archiefcentraal / enthousiasme en vragen tijdens mangs bu j te bange

"Nederland heeft op het moment al zo'n 450 zorg- en dorpscoöperaties. Onze democratie swingt als een tierelier." Dat zei Joop Hofman, expert op het gebied van participatieprocessen in binnen- en buitenland, vorige week tijdens het 'Mangs Bu-j Te Bange Inspiratiefestival' in het Carmel College Salland in Raalte.

enthousiasme en vragen tijdens mangs bu j te bange

Zo’n honderd geïnteresseerden maakten een keuze uit meerdere presentaties op het gebied van burgerinitiatieven. Natuurlijk was er veel enthousiasme. Maar ook hier en daar wat bedenkingen. “We moeten niet doorslaan”, zei een bezoekster die lid is van een PB in de gemeente. “De inwoner is niet altijd een professional. Er ligt ook veel kennis bij de gemeente. We kunnen ook niet alles zo maar over de schutting van de burger gooien.”

Het doel van de groep niet politiek gebonden ‘loslopers’, die de avond had georganiseerd, is om te komen tot verfrissing van de lokale democratie. Het uitganspunt daarbij is besluiten nemen, daar waar de gevolgen worden ervaren. Meer macht en zeggenschap voor de burger dus. Marten Muller van de gemeente Oldebroek hield bijvoorbeeld een presentatie over de burgerbegroting. Oldebroek is de eerste gemeente in Nederland die daarmee experimenteerde. Inmiddels zijn het er vijf. Tien hebben plannen in die richting.

Zelf beschikking
Twee dorpen in de gemeente Oldebroek, Oosterwolde en ‘t Loo, hebben zelf de beschikking gekregen over een budget (in totaal 90.000 euro) voor het onderhoud van het plaatselijke groen. Dorpscommissies waken over het bedrag. In Oosterwolde wordt het onderhoud nu uitgevoerd door lokale hoveniers, in ‘t Loo door vrijwilligers van de lokale ATB-vereniging, het dorpshuis en een ZZP’er; “En wat ze van het budget overhouden, mag gebruikt worden voor de leefbaarheid van het dorp”, vertelde Muller. “Het is onze ervaring dat er weinig klachten zijn. Sterker nog, men is tevreden en de betrokkenen krijgen complimenten.”

Het vroeg om een andere werkwijze van de betrokken ambtenaren. Coördineerden zij alles eerst nog met de eigen groenonderhoudsploeg, nu draait het vooral om communicatie. Ook waren er praktische vraagstukken. Wat te doen als het budget, verdeeld over vier jaar, zo groot wordt, dat er een aanbesteding gedaan moet worden? De ambtenaren in Oldebroek wisten dat echter te voorkomen door de eisen aan het groenonderhoud niet al te veel te specificeren. Het lijkt nog te gaan om klein grut, maar volgens Muller hanteert de gemeente Antwerpen al vrij besteedbare budgetten van boven de miljoen (voor het centrumstadsdeel).

Zestien ideeën
‘Cultuurburgemeester’ Johan Kampman van de gemeente Hellendoorn (werkzaam bij de Zwarte Cross en ook bekend als comedian) is sinds november vorig jaar betrokken bij het cultuurbeleid van zijn gemeente. Inwoners mogen meedenken over het cultuurbudget. Wat missen zij in de gemeente; waar zouden zij subsidie aan willen geven en waarop willen bezuinigen? Daarvoor is budget vrijgemaakt, maar deze zogenaamde ‘Cultuurkaravaan’ is ook een vruchtbaar overlegorgaan, waar burgers met ideeën gebruik kunnen maken van elkaars expertise.

“Cultuurburgemeester vind ik eigenlijk een vies woord”, zegt Johan. “Ik heb heel veel georganiseerd in de gemeente. Via een reclamebureau ben ik bij dit project beland. Het gaat mij er eigenlijk om om mensen van de bank te krijgen. Organiseer iets leuks! Maar ook om mensen die dingen organiseren enthousiast te houden. De gemeente kan tegenwerken, maar meedenken is veel beter.” De eerste overleggen leverden zestien ideeën op. Van twee jonge muzikanten die een repetitieruimte zochten en overal in de gemeente leegstaande panden zagen staan tot een man die een idee had om lelijke muren te verfraaien met kunst. “En ook een stel schoolkinderen die een theaterproject willen organiseren in het kader van de bevrijding. Zo koppelen we mensen aan elkaar die anders nooit wat met de gemeente te maken zouden hebben gehad.”

Jan met de Pet
En zo waren er nog een handvol workshops. Maar wat voor effecten hebben die prachtige filosofieën? Een blik door de zaal leerde dat er veel ‘usual suspects’ rondliepen. Ambtenaren, (kandidaat)politici, bestuurders, vertegenwoordigers van plaatselijke belangen en ook daadwerkelijk enkele tientallen geïnteresseerden die je normaal gesproken niet snel ziet tijdens dergelijke avonden. Commissies van mensen, die al zo vaak wat doen voor hun woonplaats, die zo meteen wellicht iets meer zeggenschap krijgen over het budget, in plaats van alleen een adviserende rol; is Jan met de Pet daarmee geholpen? We moesten af en toe denken aan de gang van zaken in de managerswereld, waar telkens nieuwe filosofieën trending zijn. Gezond boerenverstand heet daar tegenwoordig LEAN. Anderzijds refereerde participatie-expert Joop Hofman ook aan geslaagde bewonersinitiatieven uit de Nederlandse historie. Met als resultaat de Rabobank en Achmea…

Draagvlak
De eerder geciteerde vertegenwoordigster van een PB uit de gemeente plaatst hier en daar ook vraagtekens. “Vaak zijn het dezelfden in een dorp die dingen uitvoeren. Maar vertegenwoordigen die dan ook iedereen in de gemeenschap? Hoe zit het met het draagvlak? We moeten voorkomen dat de burgers met de mooie, wollige verhalen gaan bepalen wat er gebeurt. Dat zijn de goede sprekers die mensen kunnen overrompelen met hun ideeën. Maar hebben die ook altijd de beste plannen? Ik ben echt wel enthousiast over de ideeën die ik hier hoor, maar ik heb ook vragen. Als je meer macht geeft in de handen van de burgers, wat gebeurt er dan als een kartrekker langdurig ziek is? Of om een andere reden tijdelijk uitvalt? De gemeente heeft achtervang. Dat hebben de dorpen vaak niet.”

Sylvia van der Heide, derde op de kandidatenlijst van BurgerBelangen, ziet echter vooral een trend die niet meer te stoppen is. “Ik denk niet dat dit een hype is. De burger wordt mondiger, eist meer inspraak. Als ik in de raad kom, wil ik ook proberen om veel tijd vrij te maken om met de burger aan tafel te gaan. Kom maar langs, dan drinken we een kop koffie en mag je vertellen wat er speelt. De beste gesprekken heb je tenslotte aan de keukentafel.”

Dorpscoöperatie
Herman Holtmaat uit Luttenberg die samen met Giny Hoogeslag, Dion van den Bersselaar en Daniëlle Besten (alle drie uit Heeten) en Gerlant Zielman uit Laag Zuthem de avond organiseerde, snapt dat er nog veel uitgekristalliseerd moet worden. Maar toch heeft hij zich al wel flink laten inspireren. Precies de bedoeling dus. “Ik wil in Luttenberg aan de slag met een dorpscorporatie. De sport, cultuur, sociale initiatieven, PB; alles samen. Een à twee keer per jaar samenkomen en een dorpsagenda maken. De belangrijkste ideeën en investeringen prioriteren. En dat de gemeente ons dan ook wat budget geeft, waarmee we aan de slag kunnen. Daar wordt iedereen beter van. Het is een win/winsituatie.”

Hij is hoe dan ook zeer tevreden over de belangstelling voor het inspiratiefestival. “We zijn vorig jaar maar gewoon begonnen. Kijken wat er mogelijk was. Daar komt dit festival uit voort. We hadden gehoopt op veertig bezoekers, maar ik denk dat er uiteindelijk meer dan honderd mensen waren. Het is een begin. En het krijgt een vervolg. Op 23 april houden we een vervolgbijeenkomst. Die is bestemd voor lokale geïnteresseerden die serieus van plan zijn om een initiatief in hun gemeenschap te starten.”

Lees ook

7.500 euro garantiesubisidie voor verhuizing Noaberhuus

WIJHE – Het Noaberhuus Wijhe krijgt van de gemeente Olst-Wijhe een eenmalige garantiesubsidie van maximaal …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.