Home / archiefcentraal / sallandse bottermarkt viert 50 jarig bestaan het draait nog steeds om het extra publiek

sallandse bottermarkt viert 50 jarig bestaan het draait nog steeds om het extra publiek

In 1967 vond de eerste editie van de Sallandse Bottermarkt plaats. Snelle rekenaars weten dan dat de Sallandse Bottermarkt dit jaar voor 51-ste keer plaatsvindt. “Maar we hebben besloten om het 50-jarig bestaan dit jaar te vieren. Er zit immers vijftig jaar tussen”, vertellen Tielbeek en Henk Ziel, secretaris/penningmeester van de organiserende stichting.

De Haan weet alles van de geschiedenis van de Bottermarkt. “Het was destijds een initiatief van de Raalter ondernemer Willem Albers. Hij had bij familie in Schagen een folkloristische markt gezien. Hij vond dat ook echt wat voor Raalte. Een mooie manier om meer publiek en toeristen naar het centrum te trekken. Hij had een mooie kapstok. Raalte had tot in de twintiger jaren van de vorige eeuw een bottermarkt. Boeren karnden de boter thuis en verkochten die op die markt. Nadat er een melkfabriek in Raalte kwam, ging de melk daarnaartoe en verdween die markt langzaam.”

Verstopt
De eerste editie van de folkloristische bottermarkt vond plaats onder de kastanjeboom bij de Plaskerk. “Albers had tien katholieke vrouwen en tien protestantse vrouwen in klederdracht geregeld. Ze verzamelden zich bij de Daggertsbrug. Met paard en wagen ging het naar de Plaskerk. Er waren vaatjes boter geregeld bij de melkfabriek. Die werden daar verkocht.” In 1967 vond de markt één keer plaats; in 1968 volgden drie edities. “In het blad van de ANWB was een artikeltje geplaatst over de markten. Folklore was toen hot. Raalte raakte compleet verstopt met auto’s. De bussen kwamen van heinde en verre.”
De Bottermarkt ontwikkelde zich in de jaren erna tot een vaste waarde voor Raalte. Al jaren vormt het Dokterspaadje elk jaar acht keer de locatie voor de markt. Op het moment dat u deze krant voor zich heeft, zit de eerste editie van dit jaar er (waarschijnlijk) al op. Toch leek het er rond 1990 op dat de markt uit het Raalter straatbeeld zou verdwijnen. “Ik hoorde iemand destijds een woordje doen in de tent van het Salland Festival”, vertelt De Haan. “Daarbij liet die persoon zich ontvallen, dat hij twijfelde of de markt er dat jaar weer zou komen. Ik was toen al vrijwilliger. Naderhand ben ik naar hem toe gelopen. ‘Wat is er dan aan de hand?’ Hij vertelde dat het geld van de bottermarkt op was. Toen besloot ik in te grijpen. Ik ben naar Nols Heetkamp, destijds de voorzitter van Stichting Sallandse Bottermarkt, gegaan en heb hem gevraagd wat er aan de hand was. Daarna ben ik gestart met een inzamelingsactie. Het Raalter bedrijfsleven bleek nog best bereid om een flinke duit in het zakje te doen. Die actie leverde in totaal zo’n 6.000 gulden op. Toen konden we weer verder.”

Bezuinigen
De Haan werd daarna al snel gepromoveerd tot bestuurslid en besloot om flink te saneren. “Het was toen gebruikelijk dat de vrijwilligers na de markt een uitsmijter gingen eten en een borreltje dronken. Dat kostte teveel geld. Ik ben toen echt streng geweest en heb dat geschrapt.” De Haan ging ook op zoek naar extra inkomsten. “Al vrij snel kwam ik op het idee om oliebollen te gaan verkopen. Ze lachten me uit. Oliebollen in de zomer? Ik was niet goed wijs. Maar het sloeg wel aan. Inmiddels zetten we zo’n 1800 oliebollen per markt om.”
Mooie herinneringen zijn er genoeg. De reacties van mensen die voor het eerst kruudmoes proeven bijvoorbeeld. ” Er was eens een meisje dat aan haar moeder vroeg: ‘Mama, is dat al eens eerder gegeten?’ En ik kan me een ontwikkelingswerker herinneren die terug was in Raalte. Hij had een grote zwarte man bij zich. Die wilde het ook eens proberen. Hij bleef maar aan het proeven. Hij vroeg steeds om ‘more, more’. Uiteindelijk kocht-ie een liter. En die heeft-ie ter plekke opgegeten ook! Ik herinner me ook nog dat ik ooit eens een man aan de lijn kreeg die vroeg of we tijdens de Bottermarkt dan ook botters verkochten. ‘Boters’, zei ik toen ‘geen botters’. Hij dacht echt dat het ging om een markt voor vissersschepen.”

Agent
Ziel is inmiddels de techneut en de handige Harrie achter de schermen. Maar ook voor de schermen zet hij zich in. Zo leerde hij zich het strovlechten aan, toen de vaste vrijwilliger uitviel. “Ik had dat vroeger bij mijn opa al vaak gezien. ‘Dat kan ik ook’, dacht ik. Het leek er uiteindelijk ook wel een beetje op. Natuurlijk niet zo goed als de mensen vroeger. Maar ja, dat hadden 98 van de honderd mensen toch niet door. Maar gewoon hopen dat die andere twee niet langs zouden komen dus.” Maar daar draait het dus, naast natuurlijk het aantrekken van extra publiek voor het centrum, wel om: het levend houden van oude ambachten. De Haan benadrukt echter wel dat het nooit meer helemaal zo zal zijn als vroeger. “Je hebt met de warenwet te maken. Vroeger karnden ze in hout. Dat mag niet meer. Dat moet nu in roestvrij staal. De boter die we karnen, wordt verder ook niet gebruikt. De vrijwilligers zitten onder die oude kastanje. Je weet nooit wat erin valt. Ik kan me ook nog het bezoek van een agent van de VWA herinneren. De kruudmoes moet je gekoeld verkopen. Iemand die een emmertje had gekocht, vroeg aan een vrijwilliger om even dat emmertje achter de kraam te zetten. Dat gebeurde, maar het mocht niet. Volgens die agent moest het gekoeld staan. We legden hem nog uit dat het al was verkocht, dat we slechts een klant wilden helpen, maar hij luisterde niet. 450 euro boete. We waren zo teleurgesteld. Ik weet nog hoe die agent heet, maar ik noem zijn naam maar niet. Dan ga ik er ook nog onaardige dingen bij zeggen. Later kwam een andere agent. Die begreep het veel beter en handelde ook naar de geest van de wet!”

Verhalen
Dit jaar vindt de Bottermarkt plaats onder de vlag van de Zomerse Markten, samen met de streekmarkt, de warenmarkt en de snuffelmarkt. “Maar we behouden onze eigen identiteit”, zegt Tielbeek meteen beslist. Hij benadrukt ook in te blijven zetten op vernieuwing. “Zo hebben we dit jaar een paar keer een demonstratie van een stel wasvrouwen.” “En dat gaat vast een succes worden”, stelt De Haan meteen. “Een oma kan aan haar kleinkinderen dan meteen vertellen dat zij dat vroeger ook zo deed. Daar draait het om. De verhalen!”

Lees ook

Preventieve bestrijding eikenprocessierups van start

ZWOLLE – De provincie Overijssel is gestart met de preventieve bestrijding van de eikenprocessierups langs …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.