Home / archiefcentraal / gerlant the caring vets

gerlant the caring vets

1980
“Wakker worden! Word je wakker jongen? Je moet me helpen.” Mijn vader die s ‘avonds laat aan mijn bed staat. Ik was negen en hij vertelde dat er een zeug biggen kreeg, maar dat het niet goed verliep. De veearts was er bij en een vrouwelijke assistent heeft het al geprobeerd omdat haar handen kleiner zijn dan die van hen. Er zit een dikke big voor het geboortekanaal en ze krijgen het er niet uit. De vraag was of ik het niet even wilde proberen. Als het niet lukte, zouden de biggetjes en het varken het niet overleven.

Aangekomen in de stal gaat mijn pyjama uit en worden mijn handen en armen steriel gemaakt. De dierenarts en zijn assistent spreken me bemoedigend toe. Het varken ligt te persen en het kreunt. Ze heeft het zwaar. De sfeer is beladen en ik voel de druk die op mij ligt. Ik roep dat ik het niet wil doen. Ik begin te huilen, maar pa vertelde mij dat dit onze plicht is. Het leven van die dieren ligt nu in onze handen. Als je nu weggaat, gaan deze dieren dood.

Ik word door de procedure heen gepraat. Ik weet wat ik zo ga voelen en waar ik op moet letten. Ik begin en steek mijn arm in het varken. Hoe verder ik kom, hoe meer ik herken van wat zij mij vertelden. Ik voel ook de kracht van het persende lichaam wat mijn arm afklemt. Als mijn hand het bekken bereikt voel ik wat zitten. Pa vertelde waar ik op moest letten. “Voel je de pootjes?”, zei hij. Ik voel er maar één, antwoordde ik. “Dat is het probleem jongen, de andere zit nog naar achteren. Je moet het big terugdrukken tegen de weeën in, dat pootje naar voren halen en dan aan het big trekken. Steek je hand in de mond, leg je duim achter de onderkaak en trek.”

Ik voel nu nog hoe ik de botten in de kop van het big voelde scheuren. Ik word aangemoedigd door de volwassenen trek door. Ik vecht voor het leven van de dieren terwijl de tranen mij over de wangen biggelden. Zo verschrikkelijk pijn deed mijn arm door het afknijpen van de bloeddoorstroming. Maar uiteindelijk win ik. De volwassenen prijzen mij de hemel in. Mijn moeder verwend en knuffelt mij en alle vier zijn ze apetrots. De volgende ochtend begrepen de kinderen in de klas niks van mijn euforie…

Twintig jaar later
Bijkomend van een gigantische burn-out die ik heb opgelopen na de varkenspest in Brabant, waar ik getuige was geweest van het zinloze afslachten van vele dieren en waar bij vele fouten werden gemaakt door de uitvoerenden. Biggetjes die na het euthanaseren nog levend in de ton lagen te spartelen bijvoorbeeld. Geëuthanaseerd door ondeskundige dierenartsen die soms nog in opleiding waren of soms gewoon nooit een kwalificatie voor landbouwhuisdieren hadden behaald. Doktoren die normaal gesproken hamsters, konijntjes en honden behandelen. Ik heb menigmaal mijn verantwoordelijkheid ten opzichte van die dieren moeten nemen en heb ze met de kop op de rand van dat vat doodgeslagen. In één klap uit hun lijden moet verlossen. Twee jaar later vroeg ik mij af hoe dat alles in godsnaam had kunnen gebeuren. Dit met een burn-out tot gevolg .

Canada
Al opkrabbelend uit dat dal ging ik op vakantie naar een neef in Canada. Vier weken zouden we onbezorgd gaan rijden op een snowmobile op de besneeuwde vlaktes. Dat naast de weinige werkzaamheden die er in de winter op zijn ‘cattle farm’ moesten gebeuren. Bij aankomst was hij door zijn rug gegaan en lag gestrekt op bed. Ik deed zijn werk. Ik voerde de koeien en ging alleen op pad met de snowmobile. Ik zwierf vooral uren rond op de sneeuwvlaktes en genoot van de heerlijke rust om me heen.

Een kalving, die toen ik een keer thuiskwam bezig was, ging niet zo goed en ik kwam al gauw tot de conclusie dat het niet anders kon dan met een keizersnede. Ik melde dat er een dierenarts moest komen. Men keek mij aan of ze water zagen branden. Dat deden ze daar zelf. De dichtstbijzijnde woonde namelijk op ruim vier uur afstand. Die werd wel gebeld, maar dan gingen ze alvast zelf aan de gang zodat het kalf en de koe tenminste gered waren. Ik had in Oost-Duitsland al wel geleerd om een lebmaag verdraaiing te fixen. Ook het hechten van wonden had men mij daar wel bijgebracht. Het abcessen, couperen, castreren van volwassen dieren was daar heel gewoon en werd zonder dierenarts gedaan. Verdoven, het mes erin en hechten. Een keizersnede had ik al wel tientallen malen gezien en erbij geassisteerd, maar dit was voor mij toch een stapje te ver en dat vertelde ik hen dan ook.

Het dier ging er op achteruit en de dokter was nog twee uur onderweg. Mijn neef die normaalgesproken twee keer op een zondag als ouderling voor in de kerk zit vloekte het uit. “Goddammit Gerlant, pak je verantwoordelijkheid!”. Met behulp van zijn 12 en 14 jarige zonen is het me gelukt. De dierenarts was tevreden en de koe en het kalf hebben het gered.

Nederland
Koud terug in Nederland belt op een zondag een dorpsgenoot. Zijn hond moest worden afgemaakt en zijn vrouw kon dat niet aan. De vraag was of ik mee kon gaan. Die hond was voor ik wegging al een oud en versleten dier met allemaal kwaaltjes en ik had hem al eens gevraagd hoe lang hij dat zo nog door liet gaan. De dierenarts had echter net weer allerlei andere middeltjes voorgeschreven en het kwam wel goed.

We kwamen terecht in Zwolle bij een huisdierenpraktijk. Terwijl we samen het dier uit de auto tilden, greep de hond nog even zijn baas. Geen kwaad, het dier had gewoon pijn. De arts onderzocht het dier grondig en nam alle tijd. Ik zat me op te vreten, want wat was hij aan het doen? Na lang wachten kwam hij tot de conclusie dat het beter was voor de hond om te sterven. Eindelijk, dacht ik. Het pootje moest worden geschoren. Ik had geen idee waarom. Toen vertelde hij dat hij het ging desinfecteren tegen infecties en dan de spuit zou geven. Ik ging door het plafond! Zoveel stomheid had ik nog nooit gehoord, maar ik hield mij in voor de eigenaar. Een week daarvoor, tijdens mijn omzwervingen over de vlaktes, had ik nog een boer gezien die een koe met gebroken poot vond. Hij twijfelde geen moment, liep naar zijn pick-up truck, pakte een geweer en hielp de koe met een gericht schot uit haar lijden. De rekening voor het euthanaseren was € 164. En dat inclusief het desinfecteren. Op dat moment hield ik mij niet meer in. De hondenknuffelaar had een slechte zondag.

De dierenartsenopleiding in Nederland staat wereldwijd bekend als een van de beste. Het bestaat uit drie aparte stromingen: gezelschapsdieren, paard en landbouwhuisdieren. Drie kwalificaties die je elders bijna niet vind. Als ik willekeurig google op de ondertekenaars zijn het allemaal mensen die gekwalificeerd zijn voor de gezelschapsdieren. Knuffelaars die de burger zoveel mogelijk uitwringen via hun oude hond. De enige met een opleiding landbouwhuisdieren is de kartrekker mevrouw Arabella Burgers. Studiegenoten vertellen mij: “ zij die de landbouwhuisdieren richting heeft gestudeerd, maar geen dag in de sector heeft gewerkt. Naar eigen zeggen heeft ze wel ‘alles’ gezien en op basis daarvan haar conclusies getrokken.”

Een oud stagebieder is nog duidelijker: “ Ze heeft bij mij stage gelopen en is geen knip voor haar neus waard. Slechtere stagiaires nog nooit gehad! 0,0 interesse in sector “.

Een kwalificatie waar ik geen oordeel over vel, maar het is wel een duidelijk statement over de zogenaamde kennis van mevrouw over de materie.

Nu heb ik er geen enkel probleem mee dat deze mensen mee willen praten in het maatschappelijk debat over megastallen, intensieve veehouderij e.d. Die discussie moet een transparante discussie van ons allemaal zijn. Ik heb er grote moeite mee dat zij de term dierenarts misbruiken als zwaar gewicht. Het moge duidelijk zijn dat zij geen kwalificatie, nog kennis van zaken hebben. Als ze in Nederland hun titel die zij nu misbruiken in dit debat een kwalificatie is en dus niets meer waard is, durf ik hem ook wel te gebruiken.

Gerlant A. Zielman, ervaringsdierenarts, Laag Zuthem

Gerlant@sallandcentraal.nl

 

Lees ook

Pubquiz van KBO/PCOB in Trefpunt Heeten

HEETEN – De KBO/PCOB 55 afdeling Heeten pakt de draad weer op. Het activiteitenprogramma begint …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.