Home / archiefcentraal / hanenkraaien knullig en serious business

hanenkraaien knullig en serious business

De Heinose matengroep De Oelewappers presenteert op zondag de tweede editie van hun hanenkraaiwedstrijd. De eerste editie was een groot succes, met zeventig hanen zat de deelnemerslijst tjokvol. Het is een evenement met een zeker ‘knulligheidsgehalte’, daar doet Nico Neplenbroek van de Oelewappers niet moeilijk over. Maar de hanenkraaiwedstrijden kennen inmiddels wel een jarenlange traditie. Veel deelnemers, oftewel krieleniers nemen de sport bloedserieus. In België zijn de wedstrijden vorig jaar zelfs opgenomen in een Vlaamse lijst van ‘immaterieel erfgoed’.

Het evenement vindt wederom plaats in het parochiecentrum van Heino. De hanen komen uit in series van vier. Elke ‘manche’ duurt acht minuten. De deelnemers fungeren als scheidsrechter van hun buurman. Elke geslaagde kraai is goed voor een maïskorrel. Wie aan het eind van de acht minuten de meeste maïskorrels heeft verzameld, heeft gewonnen. “Enkele leden van de Oelewappers hadden eerder meegedaan aan hanenkraaiwedstrijden in Den Nul en Elshof”, vertelt Nico. “Zo zijn we ook op het idee gekomen om onze eigen wedstrijden te organiseren. De eerste keer hadden we gehoopt op veertig aanmeldingen, maar tot onze grote verrassing zat de inschrijving bomvol. Dat is ook het leuke, heel veel mensen hebben een haan en iedereen kan meedoen.”

Nico stelt dat de hanenkraaiwedstrijden in Den Nul en Elshof ‘serious business’ zijn. De wedstrijd van de Oelewappers wijkt daarvan een beetje af. “Eigenlijk is het de bedoeling dat het publiek hartstikke stil is, dan kraaien de hanen beter, maar dat hoeft bij ons niet. We doen dit voor de lol. Biertje erbij. Je kunt er ook niet omheen dat het evenement iets knulligs heeft. Dat je daar met elkaar naar een paar hanen zit te kijken… Je kunt er ook weinig aan beïnvloeden. Veel eigenaren nemen de hanen wel mee in dozen. Als ze denken dat het ’s ochtends is, kraaien ze immers vaker. Maar zo’n doos is dus absoluut geen garantie voor succes.”

Dat zorgt er ook voor dat je van tevoren weinig zinnigs kunt zeggen over de uitslag. “Je kent dat wel, die haan van de buren die ’s ochtends alles aan elkaar kraait. Vorig jaar hadden we er daar een paar van, maar die deden tijdens de wedstrijd vervolgens niks. Anton Temmink met de haan Graats van de Pookwever, bijvoorbeeld. Graats ging tijdens de wedstrijd op zijn gat zitten zonder zijn snavel ook maar een keer los te doen. Andere hanen beginnen direct uit alle macht totdat ze buiten adem raken. En weer anderen moeten eerst op gang komen. Je kunt er geen peil op trekken.”

Over de geschiedenis van de hanenkraaiwedstrijden is niet veel bekend. Onbevestigde bronnen beweren dat de volkssport rond 1880 is ontstaan in Wallonië. In 1902 wordt in Wallonische krant melding gemaakt van een ‘grand concours des coqs anglais, au chant’. In Vlaanderen spreekt men overigens niet van hanenkraaiwedstrijden, maar van hanenzangwedstrijden of hanenzettingen. De exacte regels verschillen per regio. Het ontstaan van de volkssport wordt soms in verband gebracht met de beknotting van hanengevechten. Volgens een Belgische blog vertelden in de jaren vijftig verschillende eigenaren die hun haan hadden afgevaardigd naar de hanenzettingen dat hun vader nog met vechthanen had gespeeld. Wel wordt benadrukt dat de hanengevechten meer een tijdverdrijf waren voor de upperclass, waar de krielenierssport meer een volkssport is die groot is geworden in de arbeidersklasse. Tot in de jaren zestig was het hanenzetten een populair tijdverdrijf in met name Vlaanderen. Daarna is het langzaam minder geworden. De traditie is medio vorig jaar als ‘immaterieel erfgoed’ opgenomen in de Vlaamse inventaris. In Limburg wordt de sport nog enthousiast beoefend, maar in de loop der jaren hebben de hanenkraaiwedstrijden ook hun weg gevonden naar andere plekken in Nederland.

Volgens Nico heeft een hanenkraaiwedstrijd een positieve werking op de levensduur van de hanen. “Normaal worden in deze tijd van het jaar nogal wat hanen geslacht, maar ik ken veel haneneigenaren die hun luidruchtigste haan bewaren voor de wedstrijd. Dat is geen grap, er wordt absoluut geselecteerd. Ik houd nu zelf ook in de gaten welke van mijn twee hanen het vaakst kraait. Uiteindelijk doe je mee om te winnen.”

De Oelewappers zijn recentelijk benaderd door EenVandaag. Dat actualiteitenprogramma stuurt een cameraploeg naar de wedstrijd. “In Elshof en Den Nul stonden ze vorig jaar al te kijken dat we bezoek kregen van Man Bijt Hond”, vertelt Nico. “‘Wij zijn al tig jaar bezig en hebben nog nooit een cameraploeg gezien, jullie doen het één jaar en moet je zien’. Wij hebben onze PR voor mekaar. Of we bang zijn dat ze ons komen uitlachen? Nee, wij zijn ook niet voor een gat te vangen. Net wat ik eerder zei, ik denk dat ze de wedstrijden willen afzetten tegen de huidige tijdsgeest. Laten ze maar komen, wij vinden het allemaal wel goed.”

Nico ziet de populariteit van de wedstrijden als een tegenreactie op de snelle 24-uurseconomie. “Iedereen is druk, druk, druk… En bij een hanenkraaiwedstrijd zit je met allemaal volwassen mensen naar een haan te loeren. Dat je denkt van ‘wat doe ik hier’. En die haan loert net zo hard terug. Maar als je daar de humor van inziet, is het nog hartstikke spannend ook. En gezellig. We zorgen voor een hapje en een drankje. Er staan onder andere kippenpoten op het menu.”

Wie wil deelnemen aan de wedstrijd kan zich opgeven bij Bennie Klein Boonschate , tel: 06-23090297. Voor de jeugd is er een speciale klasse en de winnaars ontvangen allemaal een beker. Aanvang is om 14.00 uur.

Lees ook

Natuurmomenten: Het verborgen meer

Sjaak Bruggeman deelt met enige regelmaat zijn natuurmomenten met ons. En altijd is er wel …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.