Home / archiefcentraal / natura 2000 niet heilig maar wel in salland

natura 2000 niet heilig maar wel in salland

De Nederlandse natuurgebieden die deel uitmaken van het Natura 2000-netwerk, de Europese topnatuurgebieden, blijken niet heilig. Enkele worden geschrapt of samengevoegd. Gunstig voor agrarische ondernemers, omdat bedrijven in de omgeving van Natura 2000-gebieden aan extra strenge regels moeten voldoen. Natuurbeschermers kijken echter met weemoed toe. Maar wat is dat Natura 2000 nou? Welke gebieden in Salland vallen er onder. Wat zijn de voordelen? Wat zijn de nadelen? En heeft het veranderende beleid gevolgen voor Salland?

Om deze laatste vraag meteen te beantwoorden: In Salland verandert er voorlopig niets. De uiterwaarden van de IJssel bij Olst-Wijhe, het Boetelerveld en de Sallandse Heuvelrug staan op de nominatie om definitief Natura 2000-gebied te worden. Dat proces moet dit jaar afgerond worden.

Natura 2000 is een nobel plan om de bedreigde en waardevolle flora en fauna en hun leefgebieden te behouden en zo nodig te herstellen. Op Europees niveau juichte de beleidsmakers zo’n samenhangend netwerk van beschermde natuurgebieden van harte toe. Toch lijkt de tendens, met Staatssecretaris van Landbouw Henk Bleker aan het roer, de komende jaren te veranderen: minder Natura 2000 en meer ruimte voor de bestaande landbouw.

Onlangs hield Bleker een aantal Natura 2000-gebieden tegen het licht en besloot er vier te schrappen. De ecologische waarde van die vier kleine gebieden (elders in Nederland) zou niet groot genoeg zijn om onder Europese afspraken te vallen. Daarnaast wil Bleker ook nog een paar andere kleine gebieden die in de buurt van elkaar liggen en afzonderlijk zijn aangewezen als Natura 2000-gebied, samenvoegen tot één gebied. Dit past binnen het beleid dat Bleker wil gaan voeren: een flexibeler aanpak waarmee belemmeringen voor (agrarische) ondernemers in de omgeving van Natura 2000-gebieden worden weggenomen.

Boeren, maar ook recreatiebedrijven, ondernemers en campinghouders in het buurt van Natura 2000-gebieden lopen vaak vast door een te grote regelzucht. In de landbouw komen bedrijven in de knel en uitbreiding wordt onmogelijk als ze binnen de Natura 2000 vallen. Landbouw- en tuinorganisatie (LTO) Noord, de belangenbehartiger van de agrarische sector in Overijssel, is blij met het beleid van Bleker, want de organisatie liet de afgelopen jaren al vaak doorschemeren dat boeren in Natura 2000-gebieden door zoveel regels worden beperkt dat hun werk haast onmogelijk wordt gemaakt.

Het is onvermijdelijk dat er op het gebied van natuur bezuinigd gaat worden. Maar het schrappen van Natura 2000-gebieden bovenop de bezuinigingen op het natuurbeleid, zal de natuur niet ten goede komen. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) presenteerde recentelijk dat de voorgenomen bezuinigingen van het Rijk op het natuur- en landschapsbeleid zullen leiden tot een verdere verslechtering van de natuurkwaliteit en de leefomstandigheden voor planten- en diersoorten.

De soortenrijkdom aan planten en dieren (ook wel biodiversiteit genoemd) in Europa gaat al jaren achteruit. Sinds 1950 zijn bijvoorbeeld veel plantensoorten uitgestorven en is het aantal broedvogels met een derde afgenomen. In Nederland, maar ook in Europa, hechten we daarom veel waarde aan het beschermen van bijzondere flora en fauna. Omdat zowel plant als dier zich niets aantrekt van landsgrenzen, is een samenhangend netwerk opgezet van beschermde natuurgebieden in de Europese Unie. Door dit netwerk, genaamd Natura 2000, moeten bedreigde en waardevolle soorten en hun leefgebieden behouden en zo nodig hersteld worden. Zo moet voorkomen worden dat de natuur in Europa en in Nederland steeds eenvormiger wordt. Om die reden meldde de Nederlandse regering tussen 2008 en 2010 162 gebieden aan (waaronder de uiterwaarden van de IJssel bij Olst-Wijhe, de Sallandse Heuvelrug en het Boetelerveld bij Raalte/Schoonheten) om onderdeel uit te maken van het Nederlandse deel van het Natura 2000-netwerk. In december van vorig jaar werden in totaal 56 gebieden door Nederland definitief aangewezen voor de Natura 2000. Doelstelling was om alle 162 gebieden in december 2010 definitief aan te melden bij Natura 2000. Dit is dus niet gehaald. Ook de natuurgebieden uit deze omgeving behoren nog niet definitief tot het Natura 2000-netwerk.

Uiterwaarden IJssel

De uiterwaarden van de IJssel zijn een belangrijk deel van het Natura 2000-netwerk. Ze vormt een schakel tussen enerzijds de moerassen van Noordwest-Overijssel en de Gelderse Poort en anderzijds met de Veluwe. In veel van de natte uiterwaarden vindt natuurontwikkeling plaats. Ook talloze zwanen, ganzen, eenden en weidevogels komen op dit gebied af. Het IJsseldal is bijvoorbeeld de enige regelmatige broedplaats van de brilduiker in Nederland. In de uiterwaarden van de IJssel bevindt zich ook veel rivierfonteinkruid. Dit plantje is zeldzaam en staat op de Rode Lijst.

Boetelerveld

Het Boetelerveld tussen Schoonheten en Raalte is een uniek natuurgebied en in heel Nederland enig in zijn soort. Het is het laatste gebied van de vochtige Sallandse heidevelden. Door het dalen van de grondwaterstanden en een slechter wordend milieu is in het verleden ernstige verdroging opgetreden in het Boetelerveld. Een groot deel van de dopheide is daardoor verdrongen door de grassoort pijpstrootje. Bijzondere plantensoorten in het Boetelerveld zijn onder meer zonnedauw, klokjesgentiaan, bruine snavelbies, wilde gagel, blauwe zegge en waterviolier.

Sallandse Heuvelrug

De Sallandse Heuvelrug is één van de twintig Nederlandse Nationale Parken. Het gebied bestaat uit golvende heidevelden en uitgestrekte bossen. De Sallandse Heuvelrug is het leefgebied voor verschillende reptielen, zoals de zandhagedis, hazelworm en gladde slang. De meest zeldzame vogels in het gebied zijn roodborsttapuit, raaf, nachtzwaluw en het korhoen. Dit is een met uitsterven bedreigde hoender uit het noorden van Europa.

Vecht- en Beneden-Reggegebied

Het Vecht- en Beneden-Reggegebied heeft een oppervlakte van 4.103 hectare en ligt in twee verschillende landschappen: in het rivierengebied (uiterwaarden van de Vecht en de Beneden-Regge) en in de hogere zandgronden (Boswachterij Ommen, Beerze, het landgoed Eerde en de Archermer- en Lemelerberg). Het natuurgebied wordt gekenmerkt door de verscheidenheid aan naald- en loofbossen, heiden, stuifzanden en vennen.

Lees ook

Bijplaatsen korhoenders op de Sallandse Heuvelrug gaat door

ZWOLLE – In totaal gaat het 300.000 euro kosten: Staatsbosbeheer mag de komende vijf jaar …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.