Opinie: Polarisatie stoppen en kiezen voor duurzaam voedsel voor kostendekkende prijzen

Eline Vedder Monaster, melkveehoudster te Ruinerwold, en voorzitter van LTO Zuidwest-Drenthe schreef een kritisch artikel op Facebook. Hierin legt ze onder andere de banden bloot tussen journalisten als Antoinette Hertsenberg (Radar) en de Partij voor de Dieren. Ze twijfelt of deze journalistiek wel objectief is, en niet te veel de boeren doelbewust in een kwaad daglicht plaatst. Het artikel werd ruim 2.600 keer gedeeld op facebook en leidde tot felle reacties. Het lijkt alsof er twee werelden zijn met onoverbrugbare verschillen van mening. Guus Geurts, bestuurslid Platform Aarde Boer Consument en coördinator TTIP en landbouwcoalitie, schreef er een opinie over.

‘Het artikel was een mooi staaltje onderzoekswerk, maar als reactie wil ik ook aandacht vragen voor de ‘de andere kant’. Naar mijn mening zijn het juist de nauwe banden tussen LTO (COPA Cogeca in Europa), CDA, VVD, Rabobank, de multinationale agribusiness en de Europese Commissie, die het voortbestaan van de familiebedrijven in de landbouw in gevaar brengen. En daarbij onnodig tot polarisatie leiden met milieu- en dierenwelzijnsorganisaties. Een voorbeeld van de uitkomsten van deze nauwe banden bleek uit het artikel Koehandel over schone lucht: zo werkt de landbouwlobby gepubliceerd door Down to Earth.

In dit artikel wordt duidelijk dat de landbouwlobby er alles aan doet om strengere Europese wetgeving op gebied van ammoniak en methaan te voorkomen. Uit dit artikel: ‘De pijlen richten zich op ammoniak. Copa-Cogeca heeft namelijk vernomen dat de Commissie overweegt de ammoniakuitstoot in 2025 met 30 procent te verminderen. Het is voor het eerst dat Europa een serieuze uitstootgrens stelt voor deze stof. De lobby maakt zich zorgen of het “überhaupt wel haalbaar en kosten-effectief is om ammoniak in alle 28 EU-landen te verlagen”. Europa is dan net begonnen met onderhandelen over TTIP, een vrijhandelsverdrag met de VS, iets waar de brief aan lijkt te refereren. ”Op dit moment is de EU zich aan het voorbereiden op het openen van haar markt en het verwijderen van handelsbarrières in de landbouw. In deze context zijn strengere eisen voor ammoniak (…) een grote bedreiging voor de levensvatbaarheid van de EU-landbouw.” ̓

En verderop in het artikel:‘Louise Duprez van de milieulobby European Environmental Bureau: “De lobby laat het belangrijkste argument onbesproken: door de afschaffing van het melkquotum zijn bedrijven gedwongen meer beesten te houden om winst te kunnen blijven maken. Alles is gericht op groei.” Nederlandse cijfers lijken haar gelijk te geven. De Rabobank verleende afgelopen jaren miljarden aan kredieten aan melkveebedrijven. LTO Nederland verwacht een groei van tien procent.’ 

Afschaffen melkquotering een historische vergissing
LTO Nederland en Copa Cogeca waren warm pleitbezorger voor het afschaffen van de melkquotering op 1 april 2015. En dan zijn strengere regels op gebied van uitstoot natuurlijk een belemmering.

Ruim anderhalf jaar later blijkt hoe destructief die afschaffing heeft uitgepakt. De melkprijs is ver onder kostendekkend niveau gedaald, en de mestproductie is zo sterk gestegen, dat de Nederlandse uitzonderingspositie (derogatie) op gebied van fosfaatuitstoot in de gevaar komt. Als de derogatie wordt afgeschaft zal de melkproductie drastisch moeten dalen, wat ten koste zal gaan van vele familiebedrijven. De Nederlandse Melkveehouders Vakbond waarschuwde in 2007 echter al dat de afschaffing van de quotering een historische vergissing zou worden. De spijker op zijn kop, maar vooral CDA en VVD waren niet geïnteresseerd in hun waarschuwing.

De gevaren van TTIP en CETA
In bovenstaande artikel door Down to Earth wijst COPA-Cogeca ook op TTIP, waardoor een strengere milieumaatregel slecht zou uitpakken voor de landbouwsector. Samen met de multinationale agribusiness (verenigd in Food Drink Europe) is zij groot voorstander van TTIP en CETA, en heeft dit ook aan de Europese Commissie kenbaar gemaakt, via b.v. een lobbybrief rond belemmeringen die weggewerkt moeten worden.

Deze verdragen zullen echter zeer nadelig uitpakken voor familiebedrijven in de veeteelt en akkerbouw. In de VS en Canada zijn er namelijk geen wettelijke dierenwelzijnseisen op de boerderij, en zijn de eisen op gebied van milieu- en voedselveiligheid een stuk lager. In deze verdragen zal worden opgenomen dat deze laag-kwalitatieve producten wel op de Europese markt mogen, door de zogenaamde ‘wederzijdse erkenning van standaarden’. Slechts op gebied van voedselveiligheid mogen in beperkte mate eisen worden gesteld aan importproducten.

De kwalitatief veel slechtere wijze van productie mag geen reden zijn deze producten te weigeren. Dus op het moment dat de importtarieven worden afgeschaft of er tariefvrije quota (van b.v. rund- en varkensvlees) worden toegestaan, krijgen Europese boeren direct te maken met oneerlijke concurrentie. De op de Europese markt toegestane eieren uit de legbatterijen van Oekraïne, terwijl er een legbatterijverbod is ingesteld voor EU-boeren, laten zien wat de boeren te wachten staat.

In tegenstelling tot LTO Nederland zien een aantal andere boerenorganisaties deze nadelen wel. Zij verenigden zich in de TTIP en landbouw-coalitie, hiervan zijn onder andere lid: de Nederlandse Melkveehouders Vakbond, Dutch Dairymen Board, de Nederlandse Akkerbouw Vakbond, Nederlandse Vakbond Pluimveehouders en tot voorkort de Nederlandse Vakbond Varkenshouders en LTO Varkenshouderij. In april 2016 presenteerden zij het manifest ‘Houd de Boerderij TTIP-vrij' en het document ‘TTIP en CETA een gevaar voor de hoogwaardige Europese en Nederlandse landbouw, veehouderij en voedselvoorziening. 

Alternatief
Mede door de keuze voor concurrentie op de wereldmarkt, zijn COPA-Cogeca en LTO Nederland tegen elke strengere milieu- en dierenwelzijnsmaatregel. Liever gaat men mee in de race to the bottom; concurreren met andere boeren op de wereldmarkt voor een zo laag mogelijke kostprijs. En dan zijn milieu- en dierenwelzijnsorganisaties al snel tegenstanders.

Laten we deze polarisatie stoppen en kiezen voor een eerlijke en stabiele prijs voor een zo duurzaam mogelijk product voor vooral de Europese markt. Een brede coalitie van maatschappelijke organisaties (waaronder Platform Aarde Boer Consument) kiest voor deze weg binnen the Alternative Trade Mandate. Hierbij wordt vooral voor de Europese markt geproduceerd, door via productiebeheersing vraag en aanbod in balans ter brengen. Tevens worden importheffingen ingesteld op producten waarvoor – alternatieven – in de EU kunnen worden geproduceerd. Een voorbeeld is een importheffing op soja en palmolie, die tot sterke stijging van de Europese productie van eiwit- en oliehoudende gewassen zal leiden. Op deze manier kunnen de eisen op gebied van milieu- en dierenwelzijn zelfs verhoogd worden. Boeren hoeven door die importheffingen namelijk niet bang te zijn dat de multinationale handel en - industrie boeren van inferieure kwaliteit zullen importeren. Zie voor de voorstellen op gebied van landbouw en voedsel vanaf pagina 8

Maar om dit alternatief een kans te geven zullen eerst TTIP en CETA moeten worden tegengehouden. Op 15 maart kunt u alvast een signaal geven door niet te stemmen op die politieke partijen die hier wel voor zijn. Bij de CETA-stemming in het Europees Parlement in februari zal blijken welke partijen dat zijn. 

|Doorsturen

Dirk Hart, NVLV

2017-01-18 13:03:01

Uitstekend artikel van Guus Geurts.

Over de titel van het stuk heb ik één opmerking.

Als we voedsel duurzaam produceren en een eerlijke prijs voor de landbouwer hebben bedongen, zijn we er nog niet. Wat we nodig hebben is volwaardig voedsel, en daar ontbreekt het met de industriële productiemethoden van heden steeds meer aan. De exploderende gezondheidszorg spreekt boekdelen in dat opzicht.

Voedsel moet voedzaam zijn. Dat vereist dat we onze landbouwgronden niet verder uitwonen en overstappen op een bodem-ecologisch verantwoorde productiewijze, met meer ruimte voor het bodemleven dus.

Boven elke discussie over onze huidige landbouw-economische perikelen zou een bordje mogen hangen met de vraag: 'Zijn we ook goed bezig in termen van voedselkwaliteit?'

Uitgelicht


Columns

Algemeen

Sport

Politiek

Uit