Gerlant: Stalbrand

In haar gilletje klinkt de ontzetting. "Oh, moet je kijken", zegt ze tegen haar man. "Hoe kunnen mensen dat nu toch zeggen?". Ik zit in de catacomben van de evenementenhal in Hardenberg. Eigenlijk is het een stukje doodlopende hal waar bezoekers even rustig kunnen bijkomen van de drukke landbouwbeurs.



Ik zit daar ook om m'n indrukken te verwerken. Al jaren ga ik doelbewust naar deze beurs. Ik mag dan wel een trotse boerenzoon zijn, maar ik woon al twintig jaar in het dorp en ben al vijf jaar niet meer 'werk gerelateerd' bezig in de sector, dus wordt het moeilijker om bij te blijven. De ontwikkelingen en de regelgevingen gaan zo snel. De invloeden van buitenaf, zoals sociale media, beïnvloeden mij ook. Ik wil weten wat er speelt, ik wil weten wat er leeft en wil zeker weten dat ik honderd procent achter mijn schrijfsels sta. 

In de catacomben zit ik te luisteren naar de mensen om me heen. Het zijn wildvreemde boeren. Ze komen, ze gaan. Alle flarden van de gesprekken die ik opvang geven een vrij goed beeld van wat er achter de schermen leeft.

Dik twintig jaar geleden stond ik er zelf als verkoper. Boeren aanspreken, contacten leggen en over je product vertellen. In mijn geval was dat genetica. De buurman verkocht voer en tegenover ons verkochten ze een trekker. Helemaal op de hoek stond de Rabobank en de stalinrichter stond in het midden. Er werd gegeten, gelachen en gedronken. In de volgende hal gebeurde hetzelfde, maar daar stond geen bank. 

Tegenwoordig loop je van gladjakker naar gladjakker. Snelle jongens met stropdas. Ze werken voor een adviesbureau of hebben er zelf een. Ze geven advies over mest, over fosfaat, over milieu, over dit en over dat. De regelgeving is zo complex geworden en verandert zo snel, dat een boer er zelf niet meer uitkomt. Niet één, nee tig van die mensen moeten dus allemaal aan die boer verdienen.

In een congreszaal gaat het over stalbranden, de oorzaken ervan en wat er moet gebeuren. Ik ga niet. Ik weet exact wat het probleem is. Ratten en ander ongedierte hebben vrij spel. Ze knagen aan technische installaties. Een boer mag geen vergif gebruiken, wat dat is door de politiek verboden om de wereld te redden. Op de beursvloer lopen tegenwoordig gladjakkers die het wel voor de boer willen regelen, maar daar moeten ze flink voor betalen. Waarvan? Die ruimte in zijn marge is er vaak niet. Op de vloer lopen ook vertegenwoordigers isolatiematerialen te verkopen waarvan ik heb geleerd dat ze brandbaarder zijn dan andere alternatieven. "Maar ze voldoen aan de norm", zegt die vent dan. Mijn alternatief ook.

De overheid verandert de regels niet, want zijn baas lobbyt net zolang bij de Haagse ambtenaar die daar over gaat totdat hun product weer voor een paar jaar bovenaan het lijstje van veilige bouwmaterialen staat. Brandverzekeringen die vreemde voorwaarden stellen, niet bij milieuregels passen. Diezelfde milieuregels die stallen met 'luchtwassers' (een centrale afzuiginstallatie) noodzakelijk maakt. Dat ding is net een schoorsteen. Zo zijn er nog wel meer voorbeelden als oorzaak. Lobby, elkaar bijtende regeltjes en politiek dat niet duidelijk is. Het ene verbiedt, het andere eist en een leger aan stropdassen aan het werk. Dat is de belangrijkste oorzaak van stalbranden.

Een boer stond bij een nieuwe zodenbemester te kijken. Zijn huidige bemester mag hij door nieuwe regeltjes volgend jaar niet meer gebruiken. De meest simpele uitvoering kost 30.000. "Daar kan je een heleboel mest door de loonwerker voor uit laten rijden", zei ik hem. "Binnen vijf jaar is ook dit ding verboden." Ze veranderen continu de regels, daar kan je vergif op innemen. "Precisie bemesten is nu nog een innovatie, maar is dan verplicht." Waarom heeft geen van die adviseurs dat gezegd? En waarom zet hij zo gemakkelijk de knop om, geeft me gelijk en loopt hij door?

De sfeer is veranderd in de laatste twintig jaar, bedenk ik me terwijl ik naar mensen luister, sociale media check, een bord van de gratis stamppot met worst naar binnenwerk en dan achteloos mijn telefoon uitleen aan een oud stel. Ze zijn een dagje uit en de telefoon vergeten. "Oh, kijk dan!", gilt ze. "Hoe kunnen mensen dat nu toch zeggen. Oh, wat erg!" Ik had met mijn stomme kop mijn Twitter-tijdlijn nog openstaan met een foto van verbrand kalf op de voorgrond. Het was van zo'n account van een anonieme trol die maar wat roept.

“Ernstig gewond kalf na #stalbrand #Coevorden je ziet hoe hij lijdt. Honderden kalveren moesten worden gedood. Dit was de 5de stalbrand in 1 week!!! #moorddooronverschilligheid”

Ze barst in huilen uit. Ze komen daar uit de buurt, kennen de boerenfamilie en wilden naar huis bellen om te vragen hoe het nu was. De mensen om me heen zijn ineens een groep. Algehele verontwaardiging. "We hebben vroeger zelf ook een keer brand gehad", vertelt hij. "Daar is ze nooit overheen gekomen."

"Moord door onverschilligheid". Ga zelf op onderzoek uit. Kletsen als een kip zonder kop, die anonieme trol.

Gerlant@regiobode.nl

|Doorsturen

Marco

2018-11-04 13:54:45

goed verwoord! 

krijg er kippenvel van als ik het artikel lees, 

dit is wel de waarheid

Uw reactie


Uitgelicht


Columns

Algemeen

Sport

Politiek

Uit